Đã từng có một thời, mở YouTube lên là cảm giác như bước vào một đường đua F1 của nhạc Việt: tab Thịnh hành rực rỡ, đầy những cái tên hot nhất Vpop. Chỉ cần liếc qua là biết hôm nay ai đang "cai trị" BXH: Sơn Tùng vừa tung MV mới, Jack comeback sau drama, Hoàng Thuỳ Linh tiếp tục mở rộng vũ trụ văn hoá, hay Hương Giang ra phần tiếp theo của loạt MV tình tay ba đình đám.

Mỗi ca khúc leo lên top 1 là ngay lập tức trở thành một sự kiện quốc gia cỡ nhỏ. Fan cày view như trực phòng cấp cứu, thương hiệu thì canh giờ "đặt gạch" hợp tác, báo chí có sẵn template quen thuộc: "càn quét top trending", "soán ngôi top 1 YouTube". Danh hiệu tưởng chừng nhỏ bé ấy lại đủ nuôi sống cả một nền công nghiệp drama lẫn niềm kiêu hãnh của fandom.

Rồi một ngày, tab Thịnh hành lặng lẽ biến mất khỏi giao diện chính. Vẫn có thể tìm thấy nó qua các trang thống kê nước ngoài, nhưng mọi thứ khô khan như bảng số liệu kế toán. Vpop vẫn ra nhạc đều, view vẫn đẹp, nhưng cảm giác "đang xem một giải đấu lớn" bỗng biến mất. Không còn cảnh cả newsfeed cùng đếm ngược khoảnh khắc một MV từ #3 lên #1, không còn cú "soán ngôi trong đêm" khiến fandom thức trắng để chụp màn hình ăn mừng. Tất cả những gì từng náo nhiệt giờ trôi vào hậu trường, dành cho những ai đủ kiên nhẫn check chart.

Khi Top Trending là "bảng xếp hạng quốc dân"

Nếu phải gọi tên một thời kỳ hoàng kim của Vpop, đó chính là giai đoạn Top Trending YouTube hoạt động như một giải V.League của âm nhạc. Mỗi tuần có một trận mới, mỗi lần comeback là một vòng đấu, vị trí #1 chính là ngôi vô địch tạm thời. Khi ấy, câu hỏi duy nhất mọi người quan tâm là: "Top 1 chưa? Và trụ được mấy ngày?"

Không ai hỏi album bán bao nhiêu hay streaming ở nền tảng nào, tất cả cùng dõi theo một biển báo lớn: #1 Thịnh hành YouTube. Báo chí có tin nóng, fandom có mục tiêu, brand có thước đo, nghệ sĩ có chiếc cúp vô hình để khoe. Những trận đấu kinh điển thời đó vẫn được nhắc lại: màn rượt đuổi giữa "Chạy Ngay Đi" và "Bùa Yêu"; cú "đánh úp" khi "Đom Đóm" vượt "Chúng Ta Của Hiện Tại"; hay hiện tượng "Độ Ta Không Độ Nàng" biến BXH thành nội chiến giữa các bản cover, remix, reaction. Thậm chí, "Cần Một Lý Do" vừa #1 trending vừa ôm kỷ lục dislike, chứng minh BXH này không phân biệt yêu hay ghét, chỉ đo mức độ ám ảnh tập thể.

Nghi lễ tập thể của cộng đồng fan

Điều khiến Top Trending trở thành huyền thoại không chỉ là những kỷ lục để khoe, mà còn ở việc nó biến xem MV thành một nghi lễ tập thể. Mỗi khi có sản phẩm mới, fandom hẹn nhau giờ G, đặt báo thức để cày view, canh mốc 24h, 48h như đếm ngược phóng tên lửa. Khoảnh khắc MV leo lên #1 là lúc cộng đồng đồng loạt chụp màn hình, viết status cảm ơn, dựng fanmade ăn mừng, báo chí thi nhau đưa tin.

Về mặt văn hoá, đó là thời điểm hiếm hoi mà cả quốc gia — dù gu nghe nhạc phân mảnh — vẫn nhìn vào cùng một bảng điểm, cùng tranh luận quanh một con số, cùng chia sẻ cảm giác "bài này đang thống trị". Top Trending chính là kim phút trên chiếc đồng hồ chung của Vpop: không chỉ báo giờ, mà còn tạo cảm giác mọi người đang sống trong cùng một khoảnh khắc âm nhạc.

Từ Billboard đến YouTube — khác nhau nhưng giống nhau

Nếu ở Mỹ, Billboard là chiến trường khốc liệt thì ở Việt Nam, ngai vàng nằm trong ứng dụng YouTube với logo tam giác trắng. Đơn giản vì với đa số người Việt, nghe nhạc nghĩa là mở YouTube. Ở thành phố, bạn "xem mà nghe" MV mới; ở nông thôn, YouTube là kênh giải trí chính; và ở bất cứ đâu, Top Trending từng là thước đo quyền lực của nghệ sĩ.

Khi tab Thịnh hành biến mất khỏi tầm mắt, Vpop mất đi nhiều hơn một tính năng: mất đi một nghi lễ, một điểm hẹn chung và một lý do để cả mạng xã hội tranh luận vô hại nhưng đầy hào hứng.

Giờ đây, những ai yêu âm nhạc Việt vẫn tiếp tục theo dõi, nhưng không còn cảm giác như đang cùng nhau xem một "giải đấu". Và đó chính là sự thật ít ai dám nói: ngày Vpop mất Top Trending, chúng ta mất luôn nhịp tim chung của nền nhạc Việt.