Trong những ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves công bố ngân sách mới nhất, cuộc tranh luận chính trị đã trở nên gay gắt về việc liệu công chúng có được cung cấp bức tranh chính xác về tình hình tài chính quốc gia trước đó hay không. Bà Reeves phải đối mặt với những câu hỏi gay gắt về các tuyên bố đưa ra trước ngân sách, đặc biệt là việc tăng thuế có phải xuất phát từ tình trạng thiếu hụt tài chính thực sự hay từ những lựa chọn chính trị.

Cuộc tranh luận nảy lửa tại Hạ viện

Vào thứ Tư, Reeves đối diện với những thách thức dữ dội tại Hạ viện, khi các đối thủ cáo buộc bà đã vẽ nên một bức tranh kinh tế quá bi quan trước khi công bố ngân sách. Bà bị chất vấn về việc liệu có gây hiểu lầm cho cử tri khi cho rằng khoảng trống tài chính lớn buộc phải tăng thuế. Reeves kiên quyết bác bỏ cáo buộc này, khẳng định bà luôn hướng tới việc xây dựng khả năng chống chịu kinh tế và tăng mức dự phòng tài chính. Bà dẫn số liệu từ Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách (OBR), cho thấy trong báo cáo mùa xuân bà có 9,9 tỷ bảng dự phòng, giảm xuống còn 4,2 tỷ bảng trước khi áp dụng các chính sách.

Mức dự phòng tài chính và quyết định chính sách

Reeves giải thích rằng sự suy giảm dự phòng là do đánh giá năng suất bị hạ thấp đáng kể, khiến mất khoảng 16 tỷ bảng không gian tài chính. Nếu không có sự hạ thấp này, dự phòng sẽ gần 20 tỷ bảng. Bà cho rằng điều này hợp lý khi yêu cầu công chúng đóng góp nhiều hơn thông qua việc đóng băng ngưỡng thuế thêm ba năm nữa. Dù nhấn mạnh rằng thuế suất thuế thu nhập, bảo hiểm quốc gia và VAT vẫn giữ nguyên, bà thừa nhận rằng việc đóng băng ngưỡng thuế vẫn khiến ngân sách thu được nhiều hơn từ người lao động.

Chi tiêu phúc lợi và lựa chọn chính trị

Một trong những điểm gây tranh cãi nhất trong ngân sách của Reeves là quyết định dành thêm 16 tỷ bảng cho chi tiêu phúc lợi. Các nhà phê bình cho rằng khoản chi này là lựa chọn chính trị hơn là nhu cầu bắt buộc từ tình trạng khẩn cấp tài chính. Reeves phản bác rằng các khoản đầu tư vào phúc lợi, bao gồm việc bãi bỏ giới hạn hai con trong trợ cấp, được tài trợ qua các biện pháp thuế có mục tiêu như tăng thuế cờ bạc trực tuyến và chống trốn thuế. Bà nhấn mạnh rằng những thay đổi này sẽ giúp 500.000 trẻ em thoát nghèo, phù hợp với mục tiêu cải thiện cơ hội sống cho các gia đình lao động.

Nhận thức về khủng hoảng tài chính

Các đối thủ cho rằng Bộ Tài chính đã cố tình tạo ra ấn tượng về một cuộc khủng hoảng tài chính cấp bách để biện minh cho việc tăng thuế. Họ chỉ ra rằng Reeves đã tăng thuế thêm 26 tỷ bảng, một phần để củng cố dự phòng và một phần để mở rộng phúc lợi. Reeves khẳng định số liệu của OBR cho thấy không gian tài chính giảm so với đầu năm, và ưu tiên của bà là tránh tình trạng Anh có ít dự phòng hơn để đối phó với biến động kinh tế. Bà nhấn mạnh rằng những cam kết chính sách đưa ra trước đó, như thay đổi trợ cấp nhiên liệu mùa đông, cần được tài trợ trong ngân sách.

Niềm tin, minh bạch và thông điệp chính trị

Câu hỏi lớn hơn đặt ra là liệu cử tri có thể tin tưởng vào thông điệp của Bộ trưởng về tài chính công hay không. Reeves khẳng định bà đã minh bạch về ý định của mình, nhắc lại rằng tuyên ngôn tranh cử cam kết không tăng một số loại thuế suất, và bà đã giữ lời. Tuy nhiên, bà cũng nói rõ rằng mọi công dân cần đóng góp để bảo vệ dịch vụ công. Việc kéo dài thời gian đóng băng ngưỡng thuế, theo bà, là cách công bằng để chia sẻ gánh nặng mà không thay đổi thuế suất chính.

Cuộc đối đầu chính trị này cho thấy sự căng thẳng giữa quyết định chính sách tài khóa và nhận thức của công chúng. Trong khi Reeves coi hành động của mình là quản lý kinh tế thận trọng trước dự báo bị hạ thấp, các nhà phê bình lại xem đó là động thái mang tính chính trị được ngụy trang thành nhu cầu. Kết quả của cuộc chiến thông điệp này có thể ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng không chỉ với Reeves mà còn với chiến lược kinh tế rộng hơn của chính phủ.

Cuối cùng, tranh cãi phản ánh thách thức muôn thuở trong chính trị: cân bằng giữa minh bạch và chiến lược truyền thông, đảm bảo rằng các quyết định tài khóa được công chúng hiểu rõ cả về khía cạnh kinh tế lẫn chính trị.