Trong hơn bốn thập kỷ, Vương quốc Anh đã mắc kẹt trong cái gọi là "lời nguyền tài nguyên" và "lời nguyền tài chính"—hai vết thương tự gây ra đã định hình lại vận mệnh kinh tế của quốc gia. Những yếu tố này, được thúc đẩy bởi lựa chọn chính trị, đã duy trì đồng bảng ở mức giá trị cao, làm suy yếu công nghiệp và gia tăng bất bình đẳng.

Từ Khoản Lợi Dầu Mỏ Đến Suy Thoái Công Nghiệp

Cuối những năm 1970, Vương quốc Anh nhận được món quà từ dầu khí Biển Bắc—một cơ hội hiếm có để hiện đại hóa sản xuất, đầu tư hạ tầng và bảo đảm thịnh vượng lâu dài. Thay vì vậy, chính phủ Margaret Thatcher đã sử dụng nguồn thu này để tài trợ cho thất nghiệp hàng loạt, cắt giảm thuế cho giới giàu và đẩy nhanh quá trình phi công nghiệp hóa. Thay vì học theo Na Uy với quỹ tài sản quốc gia, Anh đã để cơn bùng nổ dầu mỏ đẩy giá trị đồng bảng lên cao, khiến xuất khẩu mất sức cạnh tranh và thúc đẩy sự suy tàn của đóng tàu, thép, dệt may và kỹ thuật.

Sự Trỗi Dậy Của Lời Nguyền Tài Chính

Khi vai trò của dầu mỏ giảm dần, việc nới lỏng quy định tài chính trong thập niên 1980 đã biến City of London thành điểm hút "dòng tiền nóng"—nguồn vốn đầu cơ tìm kiếm thuế thấp và ít giám sát. Dòng vốn này giữ đồng bảng ở mức cao một cách giả tạo, tiếp tục bóp nghẹt xuất khẩu và khuyến khích bán tháo tài sản quốc gia dưới danh nghĩa đầu tư trực tiếp nước ngoài. Chính sách của Ngân hàng Anh, bao gồm lãi suất cao và thắt chặt định lượng, đã củng cố mô hình này, ưu tiên thị trường tài chính hơn là ngành sản xuất thực.

Hệ quả là các vùng công nghiệp bị rỗng ruột, của cải tập trung vào London và hệ thống chính trị phục vụ thị trường hơn là công dân. Để thoát khỏi những lời nguyền này, cần tái cân bằng nền kinh tế hướng tới sản xuất thực, tỷ giá cạnh tranh, đầu tư công và tháo dỡ hạ tầng thiên đường thuế. Nếu không, vòng luẩn quẩn của đồng bảng bị định giá cao, phi công nghiệp hóa và phụ thuộc tài chính sẽ tiếp tục, đe dọa thịnh vượng lâu dài của Vương quốc Anh.