Những Cú Sốc Pháp Lý và Thách Thức Ngoại Giao Định Hình Một Ngày Biến Động Tại Mỹ và Thế Giới

26 tháng 11, 2025 - 12:10

Trong một ngày đầy biến động với những diễn biến pháp lý và đàm phán quốc tế phức tạp, Hoa Kỳ trở thành tâm điểm của cả tranh cãi trong nước lẫn ngoại giao toàn cầu. Việc bác bỏ các cáo trạng nổi tiếng nhằm vào cựu Giám đốc FBI James Comey và Tổng Chưởng lý New York Letitia James đã tạo ra làn sóng chấn động chính trị, trong khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Ukraine và các quan chức châu Âu tiếp tục định hình lại kế hoạch hòa bình gây tranh cãi nhằm chấm dứt chiến tranh với Nga.

Phán Quyết Tư Pháp Làm Lung Lay Nền Tảng Chính Trị

Diễn biến pháp lý bùng nổ khi thẩm phán liên bang Cameron McGowan Currie bác bỏ các vụ kiện của Bộ Tư pháp đối với Comey và James. Vấn đề cốt lõi không nằm ở nội dung cáo buộc—gian dối trước Quốc hội, cản trở tiến trình, và gian lận thế chấp—mà là tính hợp pháp của việc bổ nhiệm Lindsey Halligan làm công tố viên liên bang tạm quyền. Halligan được cựu Tổng thống Donald Trump lựa chọn sau khi người tiền nhiệm từ chối theo đuổi một số vụ truy tố, và việc bổ nhiệm này bị coi là vi phạm luật liên bang.

Comey bày tỏ sự nhẹ nhõm trước phán quyết, cho rằng vụ truy tố là hành động mang động cơ chính trị và lạm dụng quyền lực. Ông ca ngợi những nhân viên sự nghiệp tại Bộ Tư pháp đã từ chối tham gia, dù phải trả giá bằng công việc. James cũng thể hiện sự kiên định, hứa tiếp tục phục vụ người dân New York bất chấp thách thức pháp lý.

Nhà Trắng, ngược lại, chỉ trích quyết định của thẩm phán. Thư ký báo chí Karoline Leavitt cáo buộc tòa án bảo vệ bị cáo khỏi trách nhiệm, khẳng định năng lực và tính hợp pháp trong việc bổ nhiệm Halligan, đồng thời báo hiệu ý định kháng cáo của Bộ Tư pháp.

Tranh Cãi Về Việc Bổ Nhiệm

Carrie Johnson của NPR làm rõ rằng việc bác bỏ chỉ dựa trên vi phạm thủ tục trong bổ nhiệm Halligan. Luật liên bang cho phép bổ nhiệm tạm thời trong 120 ngày, nhưng cách làm của chính quyền Trump đã bỏ qua quy trình chuẩn. Phán quyết của thẩm phán Currie vô hiệu hóa mọi hành động của Halligan khi đảm nhiệm chức vụ, bao gồm cả cáo trạng.

Sai phạm thủ tục này đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của các vụ án. Với Comey, thời hiệu đối với một số cáo buộc có thể gây khó khăn cho việc tái truy tố. Với James, con đường tái khởi tố rõ ràng hơn, dù nhóm luật sư của bà hứa sẽ đấu tranh mạnh mẽ.

Động Cơ Chính Trị và Bối Cảnh Lịch Sử

Các vụ án chống lại Comey và James được nhiều người coi là mang tính chính trị. Trump từng công khai gọi Comey, James và Thượng nghị sĩ Adam Schiff là “tội lỗi rõ ràng” ngay trước khi các cáo trạng được đưa ra. Cả Comey và James đều từng điều tra Trump—Comey liên quan đến cuộc điều tra Nga, và James thông qua vụ kiện dân sự gian lận chống lại doanh nghiệp của Trump.

Những đối đầu trước đây làm gia tăng cáo buộc về việc truy tố chọn lọc, với các nhà phê bình cho rằng Bộ Tư pháp dưới thời Trump nhắm vào đối thủ chính trị. Việc bác bỏ cáo trạng cho thấy sự mong manh của các vụ án dựa trên bổ nhiệm gây tranh cãi và khả năng can thiệp của tòa án để định hình lại cục diện chính trị.

Động Thái Ngoại Giao Trong Kế Hoạch Hòa Bình Ukraine

Trong khi các trận chiến pháp lý diễn ra trong nước, các nhà ngoại giao Mỹ đang tham gia đàm phán nhạy cảm ở nước ngoài. Bản kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm do Mỹ soạn thảo cho Ukraine, bị chỉ trích vì quá gần với yêu cầu của Nga, đang được chỉnh sửa. Các quan chức châu Âu và Ukraine làm việc với phía Mỹ để giảm xuống còn 19 điểm, thu hẹp bất đồng nhưng vẫn còn nhiều trở ngại.

Đề xuất ban đầu yêu cầu Ukraine giới hạn quân đội, từ bỏ tham vọng NATO và nhường lãnh thổ ở Donetsk—những điều kiện bị Kyiv coi là không thể chấp nhận. Ngoại trưởng Marco Rubio và Chánh văn phòng tổng thống Ukraine Andriy Yermak dẫn đầu các cuộc thảo luận nhằm làm nhẹ các yêu cầu này.

Cân Bằng Áp Lực Quốc Tế

Những sửa đổi phản ánh nỗ lực cân bằng lợi ích chiến lược của Mỹ với chủ quyền của Ukraine và an ninh châu Âu. Quá trình này cho thấy khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch hòa bình thỏa mãn nhiều bên mà vẫn giữ uy tín trước những nhượng bộ bị coi là ưu ái kẻ xâm lược.

Các nhà quan sát quốc tế nhận định rằng đàm phán không chỉ về nội dung mà còn về hình ảnh. Bất kỳ thỏa thuận nào bị coi là làm suy yếu khả năng phòng thủ hoặc toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine đều có nguy cơ gây phản ứng chính trị ở Kyiv và các đồng minh phương Tây.

Giao Thoa Giữa Thách Thức Trong Nước và Quốc Tế

Sự song hành giữa biến động pháp lý trong nước và ngoại giao quốc tế cho thấy áp lực đa chiều đối với chính quyền Mỹ. Các phán quyết pháp lý có thể đảo lộn chiến lược chính trị, trong khi quyết định đối ngoại ảnh hưởng đến uy tín quốc gia.

Ở cả hai lĩnh vực, câu hỏi về tính hợp pháp—dù trong việc bổ nhiệm công tố viên hay soạn thảo điều khoản hòa bình—đều đóng vai trò trung tâm. Kết quả sẽ không chỉ định hình các vụ án và đàm phán hiện tại mà còn tạo tiền lệ cho cách Mỹ xử lý giao điểm giữa pháp luật, chính trị và vai trò lãnh đạo toàn cầu.

Kết Luận

Khi Bộ Tư pháp chuẩn bị kháng cáo và các nhà ngoại giao tiếp tục đàm phán, những sự kiện trong ngày này nhắc nhở về sự phức tạp của việc điều hành quyền lực trong môi trường phân cực. Quy trình pháp lý có thể phá vỡ chiến lược chính trị, trong khi thỏa hiệp ngoại giao phải cân bằng giữa thực dụng và nguyên tắc. Việc giải quyết cuối cùng sẽ thử thách sự bền bỉ của các thể chế và kỹ năng lãnh đạo trong việc điều hướng qua những làn sóng dữ.

Thứ Tư, 26 tháng 11, 2025 - 12:10