AI Đang Mở Ra Một Mô Hình Kinh Tế Mới
Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một lời hứa xa vời hay công cụ dành cho một lĩnh vực hẹp; nó đang nhanh chóng trở thành nền tảng của một mô hình kinh tế mới. Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Jordi Visser nhấn mạnh rằng nhu cầu về AI là vô hạn. Quan điểm của ông thách thức các khuôn khổ kinh tế truyền thống và mời gọi chúng ta xem xét lại cách công nghệ tương tác với các xu hướng kinh tế vĩ mô.
Nhu Cầu Vô Hạn Về Trí Tuệ
Visser cho rằng tiềm năng của AI là vô biên vì trí tuệ vốn dĩ là một lĩnh vực không có điểm kết thúc. Khi chúng ta tích hợp AI vào máy móc, hệ thống và quy trình, hiệu quả sẽ nhân lên nhiều lần. Đây không phải là việc giải quyết một số lượng hữu hạn vấn đề; mà là liên tục khám phá những thách thức và cơ hội mới. Càng đầu tư nhiều vào việc làm cho AI thông minh hơn, nó sẽ càng tạo ra nhiều giải pháp bất ngờ. Điều này tạo nên một vòng phản hồi, nơi đổi mới tăng tốc, đẩy chúng ta tiến gần đến cái mà Visser gọi là vòng xoáy giảm phát—chi phí giảm khi năng suất và hiệu quả tăng.
Ông coi đây là bước cuối cùng để giải quyết các vấn đề toàn cầu. Dù một số người có thể chống lại việc áp dụng AI, Visser xem sự chống đối này là sai lầm chiến lược. Quỹ đạo đã rõ ràng: AI sẽ thâm nhập vào mọi khía cạnh của hoạt động con người, tái định hình các ngành công nghiệp và nền kinh tế từ gốc rễ.
Từ Tài Chính Vĩ Mô Đến Công Nghệ Tăng Trưởng Theo Hàm Mũ
Hành trình sự nghiệp của Visser mang lại một góc nhìn độc đáo về sự chuyển đổi này. Được nuôi dưỡng với tư duy hoài nghi về sự thật tuyệt đối, ông phát triển cách tiếp cận tập trung vào xác suất hơn là sự chắc chắn. Việc tiếp xúc sớm với khái niệm tỷ lệ cược và xác suất qua những bài học bất thường từ cha mình đã đặt nền móng cho thành công sau này trong lĩnh vực tài chính.
Bắt đầu tại Morgan Stanley, Visser nhanh chóng thăng tiến, cuối cùng quản lý các sản phẩm phái sinh phức tạp và danh mục toàn cầu. Kinh nghiệm tại Brazil trong cuộc khủng hoảng thị trường mới nổi cuối thập niên 1990 đã dạy ông cách điều hướng biến động và tìm cơ hội trong hỗn loạn. Tư duy xác suất này tiếp tục được ông áp dụng trong các dự án sau này, bao gồm việc xây dựng một khung phân tích dữ liệu với ngân sách thấp vào năm 2013. Với Visser, mọi thứ trong thị trường—và cả cuộc sống—đều là vấn đề đánh giá tỷ lệ xảy ra và hành động phù hợp.
Sự Xung Đột Giữa Chỉ Báo Truyền Thống Và Thực Tế Hiện Đại
Một trong những quan sát chính của Visser là các chỉ báo kinh tế vĩ mô truyền thống ngày càng kém tin cậy trong những năm gần đây. Ví dụ, đường cong lợi suất đảo ngược từng là tín hiệu báo trước suy thoái, nhưng các lần đảo ngược gần đây không trùng khớp với thực tế suy thoái. Ông cho rằng sự lệch pha này bắt nguồn từ những thay đổi cấu trúc của nền kinh tế do công nghệ thúc đẩy.
Ông lấy iPhone làm biểu tượng cho sự thay đổi đó. Điện thoại thông minh đã thay thế vô số hàng hóa vật lý bằng các giải pháp dựa trên phần mềm—ứng dụng cung cấp dịch vụ từng gắn liền với sản phẩm hữu hình. Sự chuyển đổi này phá vỡ các thước đo như GDP, vốn được thiết kế để theo dõi sản lượng vật chất. Simon Kuznets, người tạo ra GDP, từng thừa nhận rằng nó không bao giờ có thể đo lường đầy đủ giá trị vô hình. Khi phần mềm và tài sản kỹ thuật số thống trị, các thước đo truyền thống mất dần tính phù hợp, khiến mô hình cũ kém dự đoán.
Vai Trò Của AI Trong Việc Tái Định Nghĩa Đo Lường Kinh Tế
AI thúc đẩy những thay đổi cấu trúc này bằng cách mở rộng nền kinh tế vô hình. Các mô hình học máy, công cụ tự động hóa và hệ thống thông minh tạo ra giá trị theo những cách thách thức cách tính toán truyền thống. Lợi ích năng suất từ AI thường thể hiện ở việc giảm nhu cầu đầu vào vật chất, tối ưu hóa quy trình và sáng tạo ra các loại hàng hóa, dịch vụ hoàn toàn mới.
Sự thay đổi này đòi hỏi công cụ đo lường mới. Nếu sức khỏe kinh tế được đánh giá qua các chỉ báo lỗi thời, các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư có nguy cơ hiểu sai xu hướng. Cách tiếp cận xác suất của Visser mang lại hướng đi: thay vì dựa vào tín hiệu tuyệt đối, chúng ta nên đánh giá nhiều kịch bản và cân nhắc xác suất của chúng dựa trên thực tế công nghệ đang thay đổi.
Điều Hướng Mô Hình Mới
Sự hội tụ của AI và kinh tế vĩ mô đòi hỏi khả năng thích ứng. Doanh nghiệp, chính phủ và cá nhân cần nhận ra rằng các xu hướng công nghệ tăng trưởng theo hàm mũ hoạt động khác biệt so với tăng trưởng công nghiệp tuyến tính. Chống lại AI không chỉ là lập trường triết học—mà còn là bất lợi kinh tế.
Những hiểu biết của Visser nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấp nhận sự bất định và tư duy theo tỷ lệ cược. Bằng cách thừa nhận rằng không có dự báo nào là tuyệt đối, những người ra quyết định có thể định vị tốt hơn trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng. Điều này đồng nghĩa với việc đầu tư vào năng lực AI, suy nghĩ lại các thước đo kinh tế và chuẩn bị cho một thế giới nơi tài sản vô hình chiếm ưu thế.
Kết Luận
AI không chỉ là một đổi mới; nó là lực lượng biến đổi đang tái định hình nền tảng của tư duy kinh tế. Quan điểm của Jordi Visser kết nối giữa phân tích kinh tế vĩ mô truyền thống và thực tế của tăng trưởng công nghệ theo hàm mũ. Khi trí tuệ trở thành tiện ích phổ quát được tích hợp vào mọi hệ thống, thách thức sẽ là thích ứng các khuôn khổ để đo lường, hiểu và khai thác tiềm năng của nó. Mô hình kinh tế mới sẽ thuộc về những ai có thể điều hướng sự bất định, nắm bắt khả năng vô hạn của AI và suy nghĩ lại các thước đo mà chúng ta dùng để định nghĩa tiến bộ.