Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã vươn lên từ một lĩnh vực nghiên cứu chuyên biệt trở thành một lực lượng biến đổi mạnh mẽ, định hình các ngành công nghiệp, nền kinh tế và xã hội. Câu hỏi liệu AI có phải là một bong bóng đầu cơ hay một cuộc cách mạng công nghệ thực sự đang là tâm điểm của giới đầu tư và công chúng. Trong một cuộc trao đổi gần đây, các chuyên gia kỳ cựu đã bàn luận về tác động lâu dài của AI, những người thắng và kẻ thua tiềm năng, cùng những thách thức mà nó có thể mang lại.

AI là bong bóng hay là một chu kỳ công nghệ thực sự?

Bill, một trong những diễn giả, đã đưa ra quan điểm rõ ràng: AI không phải là bong bóng. Ông so sánh với các làn sóng công nghệ trước đây—bùng nổ máy tính cá nhân thập niên 1980, bùng nổ internet thập niên 1990, cuộc cách mạng di động thập niên 2000, và sự trỗi dậy của điện toán đám mây thập niên 2010—và cho rằng AI là chu kỳ lớn tiếp theo. Dù thừa nhận rằng sẽ có những thời điểm định giá quá cao và phân bổ vốn sai lầm, ông nhấn mạnh rằng AI sẽ tạo ra giá trị bền vững và mang lại lợi ích năng suất lâu dài.

Philipe lại tiếp cận vấn đề với sự lạc quan thận trọng. Ông lưu ý rằng trong các bong bóng lịch sử, không phải lúc nào cũng rõ ai sẽ là người chiến thắng cuối cùng. Hơn nữa, ông lo ngại về chi phí xã hội tiềm ẩn của thành công AI, đặc biệt là việc mất việc làm ở cả lĩnh vực lao động trí óc và lao động tay chân. Theo ông, trọng tâm không chỉ là AI có phải bong bóng hay không, mà là những hệ quả kinh tế và xã hội rộng lớn hơn trong thập kỷ tới và xa hơn.

Quy mô và tác động của làn sóng AI

Cả hai diễn giả đều đồng ý rằng AI là một sự thay đổi mang tính chuyển hóa, có thể kịch tính hơn các chu kỳ công nghệ trước. Trong khi các đổi mới trước đây như internet hay thiết bị di động mang lại thay đổi dần dần, AI tác động trực tiếp đến lao động con người, với khả năng thay thế tài xế, công nhân nhà máy, và thậm chí cả các chuyên gia trong lĩnh vực tri thức. Bill mô tả AI như “trí tuệ theo yêu cầu”, so sánh nó với các công nghệ nền tảng như đường sắt, điện, và internet—những đổi mới đã tạo ra thị trường khổng lồ và tái định hình xã hội.

Một điểm khác biệt đáng chú ý so với các chu kỳ trước là lợi thế hiện tại của các tập đoàn công nghệ lớn. Việc xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn và hệ thống AI khác đòi hỏi vốn khổng lồ, kỹ thuật cao, và dữ liệu quy mô lớn. Điều này khiến các startup khó cạnh tranh, dù một số như OpenAI và Anthropic đang nổi lên.

Câu hỏi về sự thống trị thị trường

Cuộc thảo luận cũng đề cập đến việc liệu các gã khổng lồ công nghệ hiện nay, đôi khi được gọi là “Mag 7”, có thể duy trì vị thế thống trị trong kỷ nguyên AI hay không. Philipe tỏ ra hoài nghi về sự bất tử của doanh nghiệp, lưu ý rằng vị thế dẫn đầu thị trường thường thay đổi theo thời gian. Ông dự đoán rằng các công ty mới có thể gia nhập nhóm doanh nghiệp nghìn tỷ đô, có thể đến từ ngoài Hoa Kỳ, khi AI tái định hình cạnh tranh. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhà đầu tư nhận diện sớm những người dẫn đầu mới, bất chấp sự bất định.

Cơ hội trong ứng dụng và chuyển đổi ngành

Bill nhấn mạnh rằng ngoài hạ tầng AI cốt lõi, một thế hệ công ty tập trung vào ứng dụng mới đang nổi lên. Các công ty này sẽ tận dụng khả năng của AI để tạo ra những giải pháp và dịch vụ mà hiện tại chúng ta chưa thể hình dung. Ông ví điều này với những ứng dụng bất ngờ xuất hiện từ sự ra đời của đường sắt, vốn đã thay đổi thương mại và kết nối.

Philipe đưa ra ví dụ thuyết phục trong y tế: phẫu thuật robot. Hiện tại, các hệ thống này vẫn phụ thuộc nhiều vào con người điều khiển, nhưng với AI, chúng có thể học từ kho dữ liệu khổng lồ về các ca phẫu thuật, và có khả năng tự thực hiện phẫu thuật. Những tiến bộ như vậy có thể dân chủ hóa khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao và giảm chi phí toàn cầu. Bill bổ sung rằng y tế và giáo dục—hai lĩnh vực ít bị tác động trong làn sóng công nghệ trước—sẽ được AI biến đổi sâu sắc, cải thiện khả năng tiếp cận, chất lượng và hiệu quả.

Nhìn về phía trước: Lời hứa và sự thận trọng

Cuộc trò chuyện kết thúc với sự thừa nhận về bản chất hai mặt của AI: tiềm năng to lớn và rủi ro tiềm ẩn. Dù AI có thể thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới chưa từng có, nó cũng đòi hỏi phải cân nhắc kỹ lưỡng các tác động xã hội, đặc biệt về việc làm và công bằng. Với nhà đầu tư, thách thức là điều hướng bối cảnh này—xác định không chỉ các nhà lãnh đạo công nghệ, mà cả những nhà sáng tạo ứng dụng sẽ định hình kỷ nguyên tiếp theo.

Cũng như các cuộc cách mạng công nghệ trước, kỷ nguyên AI có thể tạo ra cả những thành công rực rỡ lẫn thất bại đáng chú ý. Chìa khóa là duy trì sự linh hoạt, hiểu biết, và nhận thức về những hệ quả rộng lớn của lực lượng biến đổi này. Dù trong y tế, giáo dục hay các lĩnh vực hoàn toàn mới, tầm ảnh hưởng của AI sẽ rất lớn, và câu chuyện của nó chỉ mới bắt đầu.