Trong một cuộc trò chuyện chuyên sâu gần đây với BBC, Sundar Pichai, Giám đốc điều hành của Alphabet – công ty mẹ của Google – đã chia sẻ những góc nhìn hiếm hoi về thế giới trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng và các yếu tố kinh tế đang định hình lĩnh vực này. Cuộc thảo luận đề cập đến nguy cơ bong bóng đầu tư AI, thách thức xây dựng niềm tin công chúng vào hệ thống AI, và sự giao thoa giữa đổi mới công nghệ với các vấn đề địa chính trị và môi trường.

Định Hướng Trong Thời Kỳ Bùng Nổ AI và Nguy Cơ Bong Bóng

Nhận định của Pichai được đưa ra trong bối cảnh phát triển AI đang diễn ra với tốc độ chưa từng có. Các công ty như Google, Microsoft và OpenAI đang cạnh tranh khốc liệt để phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý AI tiên tiến. Hàng tỷ đô la đang đổ vào các startup AI và hạ tầng, tạo nên một làn sóng bùng nổ mà một số chuyên gia lo ngại có thể không bền vững. Mặc dù các chatbot như Gemini của Google hay ChatGPT của OpenAI đã thu hút trí tưởng tượng của công chúng, mô hình kinh doanh nền tảng vẫn đang trong quá trình định hình. Pichai thừa nhận rằng phần lớn khoản đầu tư hiện tại mang tính đầu cơ, với lợi nhuận tài chính cụ thể chưa được hiện thực hóa rộng rãi.

Nỗi lo về bong bóng không phải là vô căn cứ. Những tuần gần đây, biến động trên thị trường chứng khoán Mỹ phản ánh sự bất định của nhà đầu tư về tốc độ kiếm tiền từ AI. Các khoản chi khổng lồ cho trung tâm dữ liệu, chip và nghiên cứu là cần thiết để đáp ứng nhu cầu công nghệ, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu doanh thu không theo kịp kỳ vọng.

Niềm Tin – Nền Tảng Cho Việc Ứng Dụng AI

Vượt ra ngoài yếu tố kinh tế, Pichai nhấn mạnh rằng tương lai của AI phụ thuộc vào niềm tin. Khi hệ thống AI ngày càng gắn bó với đời sống hàng ngày – từ trả lời câu hỏi cá nhân đến tư vấn y tế – người dùng phải tin tưởng vào độ chính xác, công bằng và minh bạch của thông tin được cung cấp. Điều này đặc biệt quan trọng khi giao diện AI chuyển từ nhập văn bản sang tương tác hội thoại bằng giọng nói, vốn mang tính cá nhân hơn và có thể xâm nhập sâu hơn.

Chiến lược của Pichai dường như tập trung vào sự minh bạch và hợp tác với nhiều bên liên quan, không chỉ cổ đông hay kỹ sư. Ông nhận thức rằng niềm tin rất mong manh, đặc biệt khi nền tảng AI có thể tích hợp quảng cáo hoặc các hình thức kiếm tiền khác có khả năng tác động đến kết quả. Thách thức là duy trì uy tín đồng thời đảm bảo mô hình kinh doanh sinh lợi.

Địa Chính Trị và Cuộc Đua AI Toàn Cầu

Cuộc đua AI không chỉ là cạnh tranh doanh nghiệp mà còn là vấn đề địa chính trị. Mỹ và Trung Quốc đang chạy đua giành ưu thế trong nghiên cứu, hạ tầng và triển khai AI. Với Alphabet, điều này đồng nghĩa với việc cân bằng đổi mới trong nước với hợp tác quốc tế và điều hướng các khung pháp lý phức tạp. Pichai cũng nhấn mạnh vai trò của Anh như một trung tâm nghiên cứu AI, đề cập đến việc Google mua lại DeepMind và tiếp tục đầu tư tại đây.

Sự cạnh tranh toàn cầu còn mở rộng sang ngành công nghiệp bán dẫn, nơi các công ty như TSMC của Đài Loan giữ vai trò then chốt. Nguồn cung chip tiên tiến là yếu tố sống còn cho việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI, khiến sản xuất chip trở thành tài sản chiến lược trong cuộc đua AI.

Biến Đổi Khí Hậu và Đổi Mới Có Trách Nhiệm

Một điểm thú vị trong cuộc trò chuyện là liệu đầu tư vào AI có thể song hành với nỗ lực chống biến đổi khí hậu. Các trung tâm dữ liệu và tính toán AI tiêu thụ lượng điện khổng lồ, làm dấy lên lo ngại về tác động môi trường. Pichai cho rằng đổi mới công nghệ có thể giải quyết vấn đề này, với AI hỗ trợ tối ưu hóa hiệu suất năng lượng, cải thiện mô hình khí hậu và thúc đẩy phát triển giải pháp bền vững. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi lựa chọn thiết kế có chủ đích và thay đổi lớn trong cách vận hành hạ tầng AI.

Thời Điểm Tự Tin Của Alphabet

Việc Pichai sẵn sàng tham gia một cuộc phỏng vấn mở, không kịch bản cho thấy Alphabet đang ở thời điểm tự tin. Một năm trước, công ty chịu áp lực lớn từ sự nổi lên của ChatGPT, thứ mà nhiều người lo ngại có thể phá vỡ mô hình tìm kiếm cốt lõi của Google. Kể từ đó, Alphabet đã đầu tư mạnh vào toàn bộ chuỗi cung ứng AI, từ phát triển mô hình đến phần cứng và hạ tầng dữ liệu. Những động thái này đã trấn an nhà đầu tư, góp phần đẩy giá cổ phiếu tăng.

Cuộc trò chuyện này cho thấy quỹ đạo của AI sẽ được định hình không chỉ bởi đột phá công nghệ mà còn bởi thực tế kinh tế, niềm tin công chúng, cạnh tranh địa chính trị và cân nhắc môi trường. Với Pichai và Alphabet, thách thức là điều hướng những lực lượng giao thoa này trong khi duy trì vị thế dẫn đầu trong một lĩnh vực có thể định hình thế kỷ 21.

Cuối cùng, làn sóng AI mang lại cả cơ hội phi thường lẫn rủi ro sâu sắc. Liệu nó trở thành cuộc cách mạng bền vững hay bài học cảnh báo sẽ phụ thuộc vào cách các công ty, chính phủ và xã hội cân bằng giữa đổi mới, niềm tin và tính bền vững.