Trong một tập gần đây của podcast In Good Faith, người dẫn chương trình Philip DeFranco đã trò chuyện với Richard Coffin, được biết đến nhiều hơn với tên The Plain Bagel, để phân tích tình hình kinh tế Hoa Kỳ hiện nay. Coffin, một Chuyên viên Phân tích Tài chính được chứng nhận tại Canada và là một nhà sáng tạo nội dung tài chính nổi tiếng, được biết đến với khả năng giải thích các khái niệm kinh tế phức tạp một cách dễ hiểu. Cuộc trò chuyện của họ xoay quanh việc liệu Hoa Kỳ có đang trong suy thoái hay không, vai trò của trí tuệ nhân tạo trong tăng trưởng kinh tế, rủi ro từ lời khuyên tài chính kém chất lượng của các influencer, và các yếu tố địa chính trị định hình tâm lý kinh tế.

Định nghĩa và Nhận diện Suy thoái

Một trong những thách thức đầu tiên trong việc trả lời câu hỏi Mỹ có đang suy thoái hay không là xác định khái niệm này. Trong khi định nghĩa sách giáo khoa cho rằng suy thoái là hai quý liên tiếp GDP giảm, Hoa Kỳ áp dụng cách tiếp cận tinh tế hơn. Một ủy ban chuyên trách sẽ đánh giá nhiều chỉ số kinh tế trước khi đưa ra tuyên bố chính thức. Điều này từng gây tranh cãi, như dưới thời chính quyền Biden khi GDP giảm hai quý liên tiếp nhưng không bị coi là suy thoái do thị trường lao động vẫn mạnh.

Coffin giải thích rằng dữ liệu mới nhất hiện chưa đầy đủ do việc chính phủ đóng cửa đã ảnh hưởng đến quá trình thu thập số liệu. Tăng trưởng GDP gần đây có vẻ mạnh, nhưng có thể bị bóp méo do các doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động để ứng phó với thay đổi thuế quan. Thị trường lao động cho thấy tín hiệu trái chiều, với một số khảo sát tư nhân cho thấy yếu kém dù số liệu tổng thể vẫn tích cực. Sự thiếu nhất quán này khiến việc xác định suy thoái trở nên khó khăn.

Bùng nổ AI và Tăng trưởng Tập trung

Một điểm nổi bật mà Coffin nêu ra là vai trò vượt trội của phát triển AI trong việc hỗ trợ tăng trưởng GDP của Mỹ. Ông ước tính khoảng 40% tăng trưởng GDP thực gần đây đến từ chi tiêu vốn liên quan đến AI. Mặc dù làn sóng đầu tư này đã thúc đẩy một số ngành, nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi về tính bền vững. Nếu chi tiêu cho AI chậm lại hoặc không mang lại lợi nhuận như kỳ vọng, nền kinh tế rộng hơn có thể chịu tác động.

Sự tập trung tăng trưởng này phản ánh sự phân bổ không đồng đều của hoạt động kinh tế giữa các nhóm thu nhập. Các hộ gia đình giàu có tiếp tục chi tiêu mạnh, trong khi nhóm thu nhập trung bình và thấp đang cắt giảm. Sự phục hồi hình chữ K này cho thấy các con số kinh tế tổng thể có thể che giấu bất bình đẳng, với khảo sát niềm tin tiêu dùng cho thấy mức độ tin tưởng thấp ở nhiều nhóm dân cư.

Niềm tin Tiêu dùng và Mô hình Chi tiêu

Cuộc thảo luận cũng đề cập đến chi tiêu mùa lễ như một chỉ báo kinh tế tiềm năng. Coffin lưu ý rằng mặc dù số liệu tổng thể có vẻ tích cực, nhưng phần lớn được thúc đẩy bởi nhóm thu nhập cao. Các hộ thu nhập thấp đang thắt chặt chi tiêu, phản ánh lo ngại về an ninh việc làm, lạm phát và sự ổn định kinh tế tương lai. Niềm tin tiêu dùng thấp thường báo hiệu sự thận trọng trong các khoản mua lớn, có thể làm chậm đà tăng trưởng.

Thuế quan và sự bất định trong chính sách thương mại là những yếu tố chính góp phần vào tâm lý thận trọng này. Ngay cả với làn sóng AI, doanh nghiệp và người tiêu dùng vẫn dè dặt về triển vọng dài hạn. Khả năng các khoản đầu tư AI không mang lại hiệu quả như mong đợi càng làm tăng rủi ro.

Căng thẳng Địa chính trị và Rủi ro Kinh tế

Coffin nhấn mạnh rằng phần lớn lo ngại kinh tế hiện nay bắt nguồn từ sự bất ổn địa chính trị. Các tranh chấp thương mại, đặc biệt liên quan đến Mỹ, Trung Quốc và các nền kinh tế lớn khác, tạo ra sự khó đoán cho doanh nghiệp. Những thay đổi tiềm ẩn trong chính sách thương mại dưới các chính quyền tương lai, căng thẳng về Đài Loan, và tranh chấp giữa Trung Quốc và Nhật Bản đều góp phần vào bầu không khí thận trọng.

Việc gỡ bỏ hoặc giảm thuế quan có thể thúc đẩy hoạt động kinh tế, dù Coffin cảnh báo rằng giảm giá sẽ hạn chế do hiện tượng "giá dính". Một khi giá đã tăng, nhà sản xuất thường không hạ mạnh ngay cả khi chi phí giảm. Tuy nhiên, nới lỏng rào cản thương mại có thể giúp Cục Dự trữ Liên bang cân bằng tốt hơn giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Thế Cân bằng của Cục Dự trữ Liên bang

Cuộc trò chuyện kết thúc với việc nhìn vào sự thay đổi ưu tiên của Cục Dự trữ Liên bang. Chủ tịch Jerome Powell đã báo hiệu dịch chuyển từ tập trung mạnh vào giảm lạm phát sang cách tiếp cận cân bằng hơn, chú trọng cả tăng trưởng và việc làm. Nhiệm vụ kép của Fed đòi hỏi cân nhắc cả kiểm soát lạm phát và sản lượng kinh tế, và với thuế quan cùng các trở ngại khác, việc này càng trở nên khó khăn.

Coffin cho rằng giải quyết tranh chấp thương mại và giảm căng thẳng địa chính trị có thể giúp Fed dễ dàng hơn trong việc đưa ra chính sách hỗ trợ tăng trưởng mà không gây ra lạm phát. Tuy nhiên, sự tồn tại của bất định khiến việc dự đoán 12 tháng tới trở nên khó khăn.

Tóm lại, kinh tế Mỹ hiện vẽ nên một bức tranh phức tạp và đôi khi mâu thuẫn. Tăng trưởng GDP mạnh ở một số lĩnh vực, đặc biệt là AI, tồn tại song song với niềm tin tiêu dùng yếu và mô hình chi tiêu không đồng đều. Sự bất ổn địa chính trị và chính sách thương mại làm gia tăng rủi ro, khiến việc tuyên bố suy thoái là quá sớm nhưng cũng không thể bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Phân tích của Coffin cho thấy để hiểu rõ nền kinh tế, cần nhìn xa hơn những con số bề nổi để thấy các động lực bên dưới.