Khi năm 2025 dần khép lại, các nhà đầu tư đang tập trung vào giai đoạn cuối cùng của năm giao dịch. Tháng 12 thường được đặc trưng bởi khối lượng giao dịch thấp, sự phân tâm do kỳ nghỉ lễ và mô hình theo mùa đặc biệt được gọi là "đợt tăng Santa Claus." Hiểu rõ những xu hướng này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc định vị danh mục đầu tư cho năm 2026, đặc biệt trong một năm mà thị trường đã ghi nhận mức tăng mạnh.

Xu hướng theo mùa và mô hình lịch sử

Theo lịch sử, tháng 12 thường là tháng tích cực đối với thị trường cổ phiếu, với chỉ số S&P 500 ghi nhận mức tăng khoảng 80% số lần kể từ năm 1990. Trong khi tháng 11 thường là tháng mạnh nhất, hiệu suất của tháng 12 vẫn đáng chú ý, thường mang lại lợi nhuận khiêm tốn nhưng ổn định. Các mô hình theo mùa dựa trên lợi nhuận trung vị từ năm 1990 cho thấy xu hướng tăng nhẹ vào cuối năm, trong khi dữ liệu dài hạn từ năm 1928 gợi ý mô hình điều chỉnh đầu tháng và tăng trở lại vào cuối tháng.

Tuy nhiên, yếu tố mùa vụ chỉ chiếm khoảng một phần ba biến động thị trường. Hai phần ba còn lại được thúc đẩy bởi các yếu tố hàng ngày như công bố dữ liệu kinh tế, diễn biến địa chính trị và báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là mặc dù xu hướng lịch sử có thể cung cấp khung tham chiếu, chúng không nên được dựa vào hoàn toàn.

Biến động và chỉ số VIX

Chỉ số biến động VIX cung cấp một góc nhìn khác về giao dịch tháng 12. Thông thường, mức VIX đạt đỉnh vào tháng 10 trước khi giảm dần về cuối năm khi các nhà giao dịch nghỉ lễ và hoạt động thị trường chậm lại. Năm nay cũng theo mô hình đó, với những đợt tăng biến động đáng chú ý vào tháng 10 và mức biến động thấp trong những tuần gần đây. Biến động thấp thường đi kèm với giá cổ phiếu ổn định hoặc tăng, mặc dù những ngoại lệ như đợt bán tháo mạnh vào tháng 12/2018 nhắc nhở nhà đầu tư rằng rủi ro vẫn tồn tại.

Sự giảm biến động có thể tạo điều kiện thuận lợi cho cổ phiếu, nhưng cũng có thể dẫn đến tâm lý chủ quan. Nhà đầu tư nên cảnh giác với các yếu tố bất ngờ có thể phá vỡ sự yên tĩnh, đặc biệt trong những năm thị trường đã tăng mạnh trước đó.

Cổ phiếu vốn hóa nhỏ, vốn hóa lớn và đợt tăng Santa Claus

Ngoài các chỉ số chính, cổ phiếu vốn hóa nhỏ thường vượt trội so với cổ phiếu vốn hóa lớn trong tháng 12. Xu hướng này có thể xuất phát từ việc tái cân bằng danh mục, yếu tố thuế và tâm lý lạc quan của nhà đầu tư khi bước sang năm mới. Đợt tăng Santa Claus—được định nghĩa là 5 ngày giao dịch cuối cùng của tháng 12 cộng với 2 ngày đầu tiên của tháng 1—lịch sử đã là giai đoạn mạnh mẽ, mang lại cú hích tiềm năng cho danh mục khi năm 2026 bắt đầu.

Nguồn gốc của đợt tăng này còn nhiều tranh luận, nhưng sự tồn tại liên tục qua nhiều thập kỷ khiến nó trở thành một đặc điểm đáng chú ý của thị trường. Đối với nhà đầu tư, đây vừa là cơ hội vừa là lời nhắc về các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến hành vi giao dịch.

Cuộc cách mạng AI và cơ hội cổ phiếu công nghệ

Trong khi yếu tố mùa vụ chiếm ưu thế trong các cuộc thảo luận tháng 12, các xu hướng cấu trúc như cuộc cách mạng AI đang định hình chiến lược đầu tư dài hạn. Dan Ies từ Wedbush nhấn mạnh rằng nhu cầu phần cứng liên quan đến AI, như chip Nvidia, đang vượt xa nguồn cung, với mức độ áp dụng toàn cầu vẫn ở giai đoạn đầu. Chỉ một tỷ lệ nhỏ doanh nghiệp đã tích hợp AI vào hoạt động, để lại dư địa tăng trưởng đáng kể.

Ies so sánh với bong bóng công nghệ cuối thập niên 1990, nhưng chỉ ra sự khác biệt quan trọng: các công ty công nghệ hàng đầu hiện nay sở hữu bảng cân đối kế toán vững mạnh, dòng tiền khổng lồ và mô hình kinh doanh rõ ràng. Điều này đặt họ vào vị trí dẫn đầu cái gọi là "cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư," bao gồm robot, tự động hóa và ứng dụng doanh nghiệp tiên tiến.

Nvidia đặc biệt nổi bật, với dự báo lợi nhuận có thể bị đánh giá thấp 15–20% nhờ nhu cầu mạnh ở Mỹ và khả năng tái gia nhập thị trường Trung Quốc. Những động lực này cho thấy lĩnh vực AI có thể tiếp tục là động cơ tăng trưởng chính của thị trường trong suốt năm 2026.

Định vị cho cuối năm và tương lai

Khi nhà đầu tư điều hướng tháng 12, cách tiếp cận cân bằng là điều cần thiết. Nhận diện xu hướng theo mùa, theo dõi biến động và xác định cơ hội tăng trưởng cấu trúc có thể giúp xây dựng chiến lược hiệu quả. Trong khi đợt tăng Santa Claus và sức mạnh của cổ phiếu vốn hóa nhỏ có thể mang lại lợi nhuận ngắn hạn, tiềm năng chuyển đổi của AI và các tiến bộ công nghệ khác mang đến triển vọng dài hạn hấp dẫn.

Cuối năm 2025 vừa là thời điểm nhìn lại một năm thị trường mạnh mẽ, vừa là lúc mong đợi những gì năm mới sẽ mang lại. Bằng cách kết hợp nhận thức lịch sử với phân tích hướng tới tương lai, nhà đầu tư có thể định vị để nắm bắt cơ hội và quản lý rủi ro khi bước sang năm 2026.