Ai cũng nghĩ cúm A chỉ gây viêm phổi, nhưng thực tế còn nguy hiểm hơn
Khoảng ba ngày trước khi nhập viện, anh H.M.P (45 tuổi, Hà Nội) bị ngã giàn giáo, dẫn đến bầm tím và sưng vùng cổ bàn chân trái, đau nhiều, khó vận động. Khi đi khám, bác sĩ chẩn đoán anh bị phù nề, tụ máu phần mềm, không gãy xương và kê thuốc giảm đau, chống viêm (chưa rõ có chứa corticoid hay không). Sau vài ngày uống thuốc tại nhà, anh đỡ đau nhưng bắt đầu sốt, đau cơ, ho đờm và khó thở tăng dần.

Ngày 1/11, anh nhập viện tại một bệnh viện chuyên khoa hô hấp, được chẩn đoán viêm phổi do cúm A kèm suy hô hấp. Chỉ sau thời gian ngắn, tình trạng xấu đi nhanh chóng: phải đặt nội khí quản thở máy, chức năng thận suy giảm, phổi tổn thương rộng dù đã dùng kháng sinh. Sau 11 ngày không cải thiện, sốt kéo dài, kết quả nuôi cấy phát hiện nhiễm nấm Aspergillus – một biến chứng hiếm nhưng cực kỳ nguy hiểm.
Anh được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng nguy kịch: phải an thần, giãn cơ, thở máy, dùng thuốc vận mạch; cơ thể phù to, bụng chướng, nước tiểu vàng sậm, loét lưng và vùng cùng cụt độ 3. Nội soi phế quản cho thấy giả mạc bám chặt ở nhánh phế quản phân thùy thùy trên trái, dễ chảy máu.
Nấm Aspergillus – “kẻ tấn công thầm lặng”
Các bác sĩ chẩn đoán anh mắc nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn phổi trên nền viêm phổi cúm A nặng, kèm suy hô hấp, suy thận cấp, suy tim và sung huyết. Ngay lập tức, anh được lọc máu liên tục và điều trị kháng nấm. Quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn do bệnh nhân có bệnh nền tim mạch và suy thận, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu thuốc.
Nấm Aspergillus tồn tại phổ biến trong môi trường và thường vô hại với người khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch suy yếu, chúng có thể xâm nhập sâu vào phổi, gây tổn thương lan rộng, tiến triển nhanh và làm tăng nguy cơ tử vong. Người bệnh có thể diễn biến nặng bất ngờ, sốt dai dẳng, khó thở tăng hoặc hình ảnh phổi xấu đi dù đã dùng kháng sinh.
[IMAGE_2]
Cuộc chiến giành lại sự sống
Sau một ngày điều trị tại Trung tâm Hồi sức tích cực, chức năng phổi của anh cải thiện, nhưng đến ngày thứ bảy lại sốt 38,8°C, xuất hiện nhiễm khuẩn mới, phải tăng liều thuốc vận mạch. May mắn, sau 10 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân thoát sốc, chức năng thận hồi phục và đã tỉnh táo. Tuy nhiên, anh vẫn phải tiếp tục điều trị kháng nấm kéo dài ít nhất 6 tuần.
ThS. Phạm Văn Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực – cho biết cúm không chỉ gây viêm phổi do virus mà còn làm suy yếu hàng rào bảo vệ đường thở, tạo điều kiện để vi khuẩn và nấm tấn công. Nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn là biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở bệnh nhân cúm nặng, có bệnh nền, suy giảm miễn dịch hoặc phải thở máy.
Khi chủ quan trở thành nguy hiểm
Theo các chuyên gia, khoảng 80% người mắc cúm A có thể tự hồi phục. Nhưng việc chủ quan, không điều trị kịp thời có thể khiến bệnh nhân bỏ lỡ "giai đoạn vàng" trong những ngày đầu khi bắt đầu sốt. Người mắc cúm nếu sốt dai dẳng, khó thở tăng hoặc không cải thiện sau 3–5 ngày điều trị cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ bội nhiễm.
Virus cúm A lây lan nhanh qua đường hô hấp, đặc biệt trong mùa đông – xuân khi thời tiết lạnh ẩm. Bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao, ho, đau họng, đau đầu, mệt mỏi, đau mỏi cơ, ớn lạnh, chán ăn và đôi khi khó thở. Ở người khỏe mạnh, bệnh có thể hồi phục sau 5–7 ngày, nhưng ở nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người già, người mắc bệnh mạn tính hoặc phụ nữ mang thai, biến chứng có thể xảy ra bất ngờ và đe dọa tính mạng.
[IMAGE_3]
Các bác sĩ khuyến cáo: nên tiêm vắc xin cúm hằng năm, giữ vệ sinh cá nhân, tránh tiếp xúc gần với người bệnh và đi khám sớm nếu có triệu chứng bất thường. Sự chủ động và cảnh giác chính là chìa khóa để ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm như trường hợp của anh H.M.P.