Bạn có bao giờ để ý rằng cách mình lái xe đang thay đổi? Có thể bạn đi ít hơn, chỉ chọn những tuyến đường quen thuộc, hoặc tốc độ lái xe chậm lại đáng kể. Nhiều người cho rằng đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác hoặc sự thận trọng. Nhưng theo một nghiên cứu mới, sự thật đằng sau những thay đổi ấy có thể liên quan đến một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng: bệnh Alzheimer.

Các nhà khoa học từ Đại học Washington ở St. Louis đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí y học Neurology, cho thấy cách lái xe của bạn có thể phản ánh tình trạng sức khỏe não bộ. Họ đã phân tích dữ liệu của gần 300 người, trong đó có 56 người mắc chứng suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) – một tình trạng thường là giai đoạn khởi đầu của bệnh Alzheimer.

Lái xe và những tín hiệu bí ẩn của não bộ

Trong nghiên cứu kéo dài 40 tháng, nhóm tác giả đã ghi lại tự động các kiểu lái xe của tình nguyện viên, đồng thời tiến hành các bài kiểm tra trí nhớ, khả năng chú ý và chức năng điều hành. Kết quả cho thấy những người mắc MCI có xu hướng lái xe ít hơn, ít khám phá những tuyến đường mới, phụ thuộc vào lộ trình quen thuộc, tốc độ giảm và hiếm khi vượt quá giới hạn tốc độ.

Đáng chú ý, các thay đổi này có thể giúp chẩn đoán MCI với độ chính xác lên tới 87%. Điều này đồng nghĩa rằng chỉ cần quan sát cách một người lái xe, các chuyên gia y tế đã có thể phát hiện sớm những vấn đề tiềm ẩn về trí nhớ và nhận thức.

[IMAGE_2]

Vì sao thay đổi trong lái xe lại nguy hiểm?

Tiến sĩ Ganesh Babulal, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết lái xe tưởng chừng đơn giản nhưng thực chất là một nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa trí nhớ, sự tập trung và khả năng xử lý tình huống. Khi não bộ gặp vấn đề, những kỹ năng này sẽ bị ảnh hưởng, kéo theo sự thay đổi trong thói quen điều khiển phương tiện.

Ở người lái xe lâu năm, việc điều khiển xe thường diễn ra như "bật chế độ tự động". Tuy nhiên, chỉ một chút suy giảm nhận thức cũng có thể khiến họ phản ứng chậm hơn hoặc lựa chọn những phương án an toàn thái quá. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng di chuyển mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nếu không được phát hiện và can thiệp sớm.

[IMAGE_3]

Cảnh báo từ WHO về căn bệnh chết người

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Alzheimer và các dạng mất trí khác là nguyên nhân tử vong đứng thứ 7 trên toàn cầu. Ở một số quốc gia như Anh và Úc, đây thậm chí là nguyên nhân gây chết người hàng đầu. Đáng buồn là hiện nay vẫn chưa có phương pháp điều trị thực sự hiệu quả cho Alzheimer, vì vậy phát hiện sớm là chìa khóa để làm chậm tiến triển bệnh.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu bạn nhận thấy bản thân hoặc người thân có những thay đổi rõ rệt trong cách lái xe – như đi ít hơn, chỉ chọn đường quen, lái chậm bất thường – hãy chủ động thăm khám và kiểm tra sức khỏe não bộ. Việc can thiệp sớm, cùng với thay đổi lối sống để kích thích hoạt động của não, có thể giúp kéo dài thời gian duy trì trí nhớ và khả năng nhận thức.

[IMAGE_4]

Khi lái xe không còn đơn thuần là di chuyển mà trở thành "tấm gương" phản chiếu sức khỏe não bộ, mỗi hành trình trên đường sẽ kể cho bạn một câu chuyện về chính mình. Và đôi khi, câu chuyện đó là lời cảnh báo cần phải lắng nghe ngay lập tức.