Cuối tháng 11 vừa qua, Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 tiếp nhận một ca cấp cứu đặc biệt: bà Hà Thị L. (66 tuổi, trú tại xã Mỹ Thái, Bắc Ninh) nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, nôn liên tục và tiêu chảy nhiều lần. Nguyên nhân khiến bà nhập viện không phải là thực phẩm ôi thiu hay vi khuẩn, mà là do… uống mật cá trắm.

Theo lời kể, trước đó bà L. đã uống mật của một con cá trắm nặng khoảng 3 kg, pha với rượu, với hy vọng chữa đau đầu và bồi bổ sức khỏe theo mẹo dân gian được truyền miệng. Nhiều người trong vùng tin rằng uống mật cá còn hỗ trợ trị hen, đau lưng hay viêm đại tràng. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, bà bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nặng.

Các bác sĩ cảnh báo, mật cá trắm — cũng như mật cá mè, cá chép, cá trôi — chứa độc chất cyprinol cực mạnh, nhất là ở cá lớn trên 3 kg. Chất này có thể gây viêm gan cấp, suy gan, tổn thương thận, thậm chí tử vong.

Diễn biến nguy kịch chỉ trong vài giờ

Khi nhập viện, kết quả xét nghiệm cho thấy men gan AST của bà L. gần 10.000 U/L, cao gấp 250 lần mức bình thường. Tình trạng nhanh chóng tiến triển sang suy gan cấp, kèm nguy cơ suy thận cấp, đe dọa tính mạng.

Trước diễn biến nặng, ekip điều trị khoa Hồi sức tích cực chống độc đã lập tức triển khai phác đồ tích cực: đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, truyền dịch bảo vệ tế bào gan, lợi tiểu cưỡng bức và đặc biệt là lọc máu hấp phụ để loại bỏ độc tố nhanh chóng. Sau 48 giờ lọc máu, các chỉ số sinh hóa giảm dần về mức an toàn, bệnh nhân tỉnh táo, ăn uống được, chức năng gan thận phục hồi. [IMAGE_2]

Sau 10 ngày điều trị, bà L. hoàn toàn bình phục, không để lại di chứng và được xuất viện.

Ngộ độc mật cá – hiểm họa thường gặp dịp cuối năm

Bác sĩ Trần Thị Anh, Khoa Hồi sức tích cực chống độc, cho biết: "Mật cá trắm chứa độc tố cực mạnh, đặc biệt khi lấy từ cá lớn. Việc uống mật cá để chữa bệnh là hoàn toàn phản khoa học và có thể gây tử vong nếu không cấp cứu kịp thời".

Theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, ngộ độc mật cá vẫn xảy ra thường xuyên, nhất là vào dịp cuối năm hoặc Tết. Nguyên nhân là nhiều gia đình mổ cá lớn để đãi khách, rồi tận dụng mật để uống hoặc ngâm rượu, tin rằng sẽ tốt cho sức khỏe.

Ngộ độc mật cá trắm có thể gây:

• Suy thận cấp, vô niệu – nguyên nhân tử vong hàng đầu
• Suy gan cấp, viêm gan nặng
• Phù phổi cấp, co giật, tăng kali máu, phù não
• Rối loạn tiêu hóa, mất nước nghiêm trọng

Trong mật cá có 5α-cyprinol (C27H49O5) – chất kích ứng mạnh niêm mạc tiêu hóa, gây hoại tử tế bào gan và tổn thương ống thận. Triệu chứng thường xuất hiện sau 1–2 giờ: buồn nôn dữ dội, nôn liên tục, đau bụng quặn, tiêu chảy (có thể kèm máu), sau đó là mệt lả, choáng váng.

Khuyến cáo khẩn từ chuyên gia

Viêm thận cấp có thể xuất hiện ngay khi bệnh nhân đang bị rối loạn tiêu hóa: tiểu ít, rồi vô niệu. Các biểu hiện viêm gan đôi khi kín đáo, nhưng từ ngày thứ ba trở đi có thể thấy vàng da, vàng mắt, gan to.

Bác sĩ khuyến cáo: người dân tuyệt đối không uống mật cá trắm, cá mè, cá chép, cá trôi… dù sống hay pha rượu. Đây là cách làm truyền miệng không có cơ sở khoa học và tiềm ẩn nguy cơ tử vong. Nếu lỡ uống, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, tuyệt đối không tự theo dõi tại nhà.

Ngộ độc mật cá là tình trạng cấp cứu khẩn. Việc chậm trễ đưa người bệnh đến bệnh viện có thể khiến độc chất tấn công gan, thận và dẫn tới suy đa tạng không thể cứu chữa. [IMAGE_3]

Câu chuyện của bà L. là lời cảnh báo rõ ràng rằng những mẹo dân gian không được kiểm chứng có thể trở thành hiểm họa chết người.