Trong một phòng khám lão khoa, cụ ông họ Lục, vừa tròn 80 tuổi, cùng con gái đến khám. Cụ trông khỏe khoắn, hơi béo, nói chuyện chậm rãi và có vẻ vui vẻ. Nhưng con gái ông lập tức than phiền: bố tăng cân suốt 6 tháng qua, không tập thể dục, ngủ hơn 10 tiếng mỗi ngày, ăn uống vô tội vạ, ngồi im sau bữa ăn và thỉnh thoảng uống rượu. Kết quả khám cho thấy huyết áp cao, đường huyết thất thường, gan nhiễm mỡ và dấu hiệu teo cơ. Bác sĩ lắc đầu: ở tuổi này, cơ thể không còn đủ sức gánh chịu lối sống như trước.

Thực tế, nhiều gia đình gặp tình huống tương tự. Ai cũng nghĩ "ăn ngon ngủ kỹ" là tốt, nhưng sau tuổi 80, nếu không điều chỉnh thói quen, sức khỏe sẽ xuống dốc nhanh chóng. Cơ thể lúc này đã suy yếu, hệ miễn dịch kém, nếu giữ nguyên nếp sống cũ, bệnh tật dễ trầm trọng hơn.

Ngủ quá nhiều – tưởng tốt nhưng lại hại

Người cao tuổi thường cho rằng ngủ nhiều đồng nghĩa với khỏe mạnh. Thực tế, nghiên cứu cho thấy người trên 80 tuổi chỉ cần 6-8 tiếng ngủ mỗi ngày. Ngủ quá 9 tiếng có thể làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức, trầm cảm, bệnh tim mạch.

Ngủ quá nhiều phá vỡ đồng hồ sinh học, ảnh hưởng hormone, khiến ban ngày uể oải và ban đêm khó ngủ, tạo vòng luẩn quẩn. Thêm vào đó, quá trình trao đổi chất vốn đã chậm, nếu nằm lì trên giường, cơ bắp sẽ teo nhanh, mật độ xương giảm, nguy cơ té ngã tăng.

Vì vậy, người cao tuổi nên ngủ đủ, dậy sớm, vận động nhẹ ban ngày, ngủ trưa ngắn và đi ngủ sớm vào buổi tối để tinh thần minh mẫn hơn.

Ăn uống "thả ga" – con dao hai lưỡi

Nhiều cụ nghĩ "ăn cho ngon miệng" là vô hại, nhưng ở tuổi 80, hệ tiêu hóa và khả năng tiết insulin đã giảm. Ăn nhiều thịt, đồ ngọt, đồ chiên rán sẽ khiến đường huyết và cholesterol tăng.

Không ít người ăn ít về lượng nhưng lại ăn sai về chất: nhiều muối, dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn. Theo thời gian, điều này gây áp lực lên gan, thận và làm bệnh mãn tính khó kiểm soát. Tỷ lệ tiểu đường ở người cao tuổi lên đến 20%, và hơn 80% liên quan đến chế độ ăn không lành mạnh.

Ngoài ra, khứu giác và vị giác giảm khiến họ thích đồ đậm vị, vô tình ăn nhiều muối và dầu, dẫn đến tăng huyết áp và xơ vữa động mạch. Lời khuyên là ăn vừa phải (70-80% no), cân bằng thịt – rau, ưu tiên hấp, luộc, hầm; giảm chiên rán, hạn chế đồ chế biến sẵn; kiểm soát muối và đường.

Lười vận động – kẻ thù thầm lặng

Tuổi cao khiến nhiều người ngại ra ngoài, nhất là khi thời tiết khắc nghiệt. Nhưng việc ngồi lâu một chỗ sẽ làm cơ bắp yếu nhanh, giảm khả năng thăng bằng, tăng nguy cơ loãng xương và té ngã.

Vận động không nhất thiết là tập nặng. Chỉ cần đi bộ nhẹ, tập dưỡng sinh, làm việc nhà hoặc chơi với cháu cũng giúp lưu thông máu, duy trì sức mạnh cơ bắp và cải thiện tinh thần.

Khi bước sang tuổi 80, điều quan trọng không phải là sống "thoải mái" theo thói quen cũ, mà là sống "phù hợp" với cơ thể hiện tại. Ngủ đủ, ăn đúng và vận động hợp lý sẽ giúp duy trì sức khỏe, kéo dài tuổi thọ.

Bác sĩ nhấn mạnh: sức khỏe tuổi già là kết quả của cả một quá trình, và mỗi lựa chọn hàng ngày đều tác động lâu dài. Đừng để những thói quen tưởng chừng vô hại trở thành nguyên nhân khiến bạn mất đi những năm tháng khỏe mạnh quý giá.