Ung thư xương, đặc biệt ở những vị trí phức tạp như xương chậu hay xương đùi, từ lâu đồng nghĩa với phán quyết cắt cụt chi để bảo toàn tính mạng. Nhưng quyết định này không chỉ để lại vết thương về thể chất mà còn là nỗi ám ảnh tâm lý kéo dài suốt đời. Nhiều bệnh nhân và gia đình không chấp nhận mất đi một phần cơ thể, khiến giải pháp tái tạo xương trở nên vô cùng quan trọng.

Trong vài năm gần đây, y học thế giới đã phát triển kỹ thuật tái tạo xương bằng implant kim loại thiết kế riêng cho từng bệnh nhân. Tuy nhiên, chi phí khổng lồ – có thể lên tới hàng chục nghìn USD – khiến phần lớn người bệnh không thể tiếp cận. Tại Việt Nam, việc tái tạo cấu trúc xương gần như bất khả thi cho đến khi công nghệ in 3D được áp dụng thành công.

Bước ngoặt từ một ca phẫu thuật lịch sử

GS Trần Trung Dũng nhớ lại: “6 năm trước, chúng tôi gặp một ca ung thư xương phức tạp, khối u xâm lấn chỏm xương đùi và xương chậu. Khi đó, phải in khớp háng 3D và khung chậu ở nước ngoài, nhưng sản phẩm không phù hợp, buộc phải mổ lại”.

Từ bài học đó, các bác sĩ và kỹ sư Việt Nam đã tự thiết kế implant 3D ngay trong nước. Họ thu thập hình ảnh, mô phỏng cấu trúc xương bị phá hủy, tạo ra implant thay thế toàn bộ vùng tổn thương và thực hiện ca phẫu thuật kết hợp cắt u, tái tạo, cố định implant. Kết quả: bệnh nhân hồi phục chức năng vận động, đi lại bình thường sau 2 năm, không gặp biến chứng đáng kể.

Một trường hợp khác, bệnh nhân phải cắt bỏ gần toàn bộ xương đùi vì ung thư. Bệnh viện Vinmec đã tái tạo toàn bộ xương đùi bằng mô hình in 3D, giúp phục hồi cấu trúc nâng đỡ chi dưới và đảm bảo khả năng vận động lâu dài.

Khi bác sĩ và kỹ sư cùng làm việc từng giờ

Điểm khác biệt của công nghệ in 3D tại Việt Nam là quy trình khép kín: bác sĩ, kỹ sư và nhà nghiên cứu làm việc như một nhóm thống nhất. Trước đây, việc thiết kế implant hoặc mô phỏng cấu trúc xương có thể mất nhiều ngày, thậm chí phải gửi mẫu đi nhiều nơi. Nay toàn bộ được thực hiện ngay trong nước, tại cùng một trung tâm.

Điều này rút ngắn thời gian, tăng độ chính xác và đặc biệt là kịp thời cho những ca ung thư xương tiến triển nhanh. Chỉ cần chậm một tháng, tổn thương có thể thay đổi hoàn toàn, khiến phẫu thuật gần như không thể thực hiện.

Không chỉ "mổ là xong"

Theo GS Trần Trung Dũng, điều trị ung thư xương hiện đại là một "giải pháp" tổng hợp, không chỉ là phẫu thuật. Nó bao gồm: mô phỏng và in 3D chính xác, hóa trị, công nghệ gene, nghiên cứu tế bào gốc, và ngân hàng mẫu (biobank) để phân tích sau mổ.

Hiện nhóm nghiên cứu tại Việt Nam sở hữu kho lưu trữ khoảng 500 mẫu sinh học từ bệnh nhân ung thư xương – thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Điều này mở đường cho điều trị cá thể hóa, tức mỗi bệnh nhân sẽ có phác đồ tối ưu dựa trên chính tế bào của họ.

Chi phí khổng lồ ở nước ngoài – miễn phí tại Việt Nam

Ở Mỹ hoặc châu Âu, một sản phẩm in 3D cho phẫu thuật có giá từ 30.000 đến 60.000 USD, vượt xa khả năng chi trả của đa số bệnh nhân. Nhưng tại Việt Nam, gần như toàn bộ chi phí đều được quỹ từ thiện tài trợ 100%, giúp bệnh nhân không phải trả bất kỳ khoản nào.

Nhờ sự kết hợp của công nghệ tiên tiến, đội ngũ chuyên môn tận tâm và nguồn hỗ trợ tài chính, hàng loạt bệnh nhân ung thư xương đã thoát khỏi nguy cơ tàn phế, lấy lại khả năng vận động – điều mà trước đây tưởng chừng không thể.