Những ngày qua, dư luận chấn động trước thông tin hệ thống thẩm mỹ viện Mailisa và thương hiệu Doctor Magic – từng được quảng bá là “cao cấp, uy tín” – lại dính bê bối nghiêm trọng về chất lượng sản phẩm. Loạt mỹ phẩm được bán với giá cao gấp nhiều lần so với giá gốc, nhưng thực chất lại có nguồn gốc từ Quảng Châu (Trung Quốc), kém chất lượng và tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe người tiêu dùng.

Theo kết quả điều tra, từ năm 2020 đến 2024, Phan Thị Mai và chồng là Hoàng Kim Khánh đã nhập mỹ phẩm giá rẻ từ Quảng Châu, không đảm bảo tiêu chuẩn và không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS). Họ cấu kết với một số đối tượng người Trung Quốc để ngụy tạo hợp đồng, thay đổi nguồn gốc thành hàng nhập khẩu từ Hồng Kông, qua đó hợp thức hóa hồ sơ. Những sản phẩm này sau đó được bán ra với giá từ vài trăm nghìn đến gần 3 triệu đồng, trong đó bộ Doctor Magic có giá 2,2 - 2,7 triệu đồng và bán rất chạy.

Đến nay, toàn bộ số mỹ phẩm còn hạn sử dụng đã bị yêu cầu thu hồi, biệt trữ và chờ xử lý. Doanh nghiệp phải thông báo cho hệ thống phân phối và báo cáo về Cục Quản lý Dược trước ngày 15-12-2025. Đây được xem là đợt thu hồi có quy mô lớn nhất trong lĩnh vực mỹ phẩm của một doanh nghiệp trong nhiều năm qua.

Không chỉ Mailisa – Làn sóng thu hồi mỹ phẩm kém chất lượng

Không riêng Mailisa, vụ việc còn gợi nhớ đến bê bối liên quan đến Nguyễn Quốc Vũ – chồng ca sĩ Đoàn Di Băng – bị khởi tố và bắt tạm giam hồi đầu tháng 11. Ông Vũ cùng hai người khác bị điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả tại Công ty EBC Đồng Nai. VB Group do ông làm tổng giám đốc đã sản xuất kem chống nắng Hanayuki Sunscreen Body, được quảng cáo rầm rộ với chỉ số SPF 50, nhưng giám định cho thấy sản phẩm chỉ đạt SPF 25,82, thậm chí có mẫu chỉ 2,4 – mức không đủ bảo vệ da.

Trước đó, Bộ Y tế đã đình chỉ và thu hồi toàn quốc lô kem chống nắng này, yêu cầu doanh nghiệp thu gom, báo cáo và chịu giám sát từ Sở Y tế. Không chỉ kem chống nắng, dầu gội Hanayuki cũng bị thu hồi và tiêu hủy do vi phạm giới hạn vi sinh và chứa thành phần chưa đăng ký. [IMAGE_2]

“Hồ sơ đẹp – sản phẩm không đẹp” và lỗ hổng hậu kiểm

Theo các chuyên gia, mỹ phẩm sản xuất trong nước không bắt buộc phải kiểm định trước khi bán. Doanh nghiệp chỉ cần tự công bố và chịu trách nhiệm về độ an toàn, chất lượng và hiệu quả. Cơ quan quản lý chỉ tiến hành hậu kiểm khi sản phẩm đã lưu thông. Điều này tạo ra nghịch lý “hồ sơ đẹp – sản phẩm không đẹp”, khiến hàng kém chất lượng dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng.

Thực tế, thời gian qua Bộ Y tế liên tục thu hồi nhiều mỹ phẩm sau khi Viện Khoa học Hình sự giám định và phát hiện thành phần thực tế không khớp với công bố. Cục Quản lý Dược đã yêu cầu các Sở Y tế tăng cường tuyên truyền, ngừng sử dụng sản phẩm vi phạm, thu hồi và báo cáo kịp thời. Đồng thời, các sở cũng được đề nghị kiểm nghiệm và thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh về mỹ phẩm giả, nhập lậu, không rõ nguồn gốc.

Tuy nhiên, công tác hậu kiểm vẫn bị đánh giá là lỏng lẻo. Việc kiểm tra chủ yếu dựa trên phản ánh của người tiêu dùng hoặc khi xảy ra sự cố. Năng lực kiểm nghiệm và tần suất lấy mẫu chưa theo kịp sự phát triển nhanh của thị trường, khiến nhiều sản phẩm kém chất lượng tràn lan.

Thị trường mỹ phẩm: Rộng lớn nhưng tiềm ẩn rủi ro

Hiện cả nước có khoảng 200.000 sản phẩm mỹ phẩm từ 2.500 cơ sở công bố. Trong đó, 150.000 sản phẩm nhập khẩu do Cục Quản lý Dược quản lý, còn lại 50.000 sản phẩm sản xuất trong nước do Sở Y tế tiếp nhận. Với quy mô lớn và tốc độ tăng trưởng nhanh, thị trường mỹ phẩm Việt Nam trở thành mảnh đất màu mỡ cho cả doanh nghiệp uy tín lẫn các đối tượng gian lận.

Các chuyên gia cảnh báo, người tiêu dùng cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ nguồn gốc, thành phần và uy tín của thương hiệu trước khi mua. Cơ quan quản lý cần siết chặt quy trình hậu kiểm, nâng cao năng lực kiểm nghiệm và tăng cường chế tài xử phạt để ngăn chặn tình trạng “mỹ phẩm đội lốt” tiếp tục lộng hành.

Những vụ việc như Mailisa hay Hanayuki không chỉ là lời cảnh tỉnh cho người tiêu dùng, mà còn là hồi chuông báo động cho toàn ngành mỹ phẩm Việt Nam về trách nhiệm và đạo đức kinh doanh.