Mùa đông, dù cây cối ngoài trời có phần tiêu điều, nhưng bên trong các chợ đầu mối hay sạp rau nhỏ vẫn tấp nập người mua. Đây là thời điểm nhiều loại rau mùa lạnh lên ngôi với hương vị tươi ngon, giòn ngọt và giá cả phải chăng. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ ngoài xanh non ấy là mối nguy hiểm mà không phải ai cũng nhận ra: ký sinh trùng.

Nhiều người vì thích cảm giác “giòn – ngọt – tươi” nên ăn sống hoặc chỉ trụng sơ qua nước sôi. Điều này tưởng lành mạnh nhưng lại vô tình mở cửa cho ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể. Các bác sĩ đã chỉ ra 3 loại rau mùa lạnh có nguy cơ cao nhất, khuyến cáo tuyệt đối không ăn sống.

Củ năng – Ngọt giòn nhưng tiềm ẩn sán lá ruột

Củ năng vốn là món ăn quen thuộc, được dùng trong các món xào, nấu chè hoặc ăn sống như trái cây. Loại củ này sinh trưởng trong môi trường ruộng nước, đầm lầy – nơi sán lá ruột tồn tại với mật độ cao. Ấu trùng ký sinh có thể bám quanh vỏ và mắt củ. Khi ăn sống, chúng đi thẳng vào ruột, gây đau bụng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa. Trẻ em nhiễm lâu dài có thể bị suy dinh dưỡng hoặc chậm phát triển.

Cách ăn an toàn: Gọt vỏ sạch, rửa kỹ và nấu chín hoàn toàn bằng cách luộc, hấp, nấu canh hoặc kho. Tuyệt đối không ăn trực tiếp khi chưa chế biến.

Củ sen – Khoang rỗng là “nhà” của vi khuẩn và ký sinh trùng

Củ sen thường xuất hiện trong các món hầm, món xào hoặc salad. Nhưng cấu trúc rỗng ruột với nhiều khoang nhỏ của củ sen là nơi lý tưởng cho ký sinh trùng trú ngụ. Dù rửa nhiều lần, phần lỗ rỗng bên trong rất khó làm sạch hoàn toàn. Nếu chỉ trụng sơ để làm gỏi, nhiệt lượng không đủ để tiêu diệt trứng và ấu trùng.

Cách ăn an toàn: Nấu chín kỹ bằng cách hầm, xào, hấp. Nếu làm gỏi ngó sen, cần luộc chín mềm hoàn toàn, không chỉ chần qua.

Rau cần nước – Mùi thơm thanh nhưng dễ mang sán lá gan

Rau cần nước có vị thanh mát, được nhiều người yêu thích, nhưng thường mọc ven ao hồ hoặc ruộng nước – môi trường dễ có sán lá gan và nhiều loại ký sinh trùng khác. Thân và lá rau cần dễ bám trứng sán từ nguồn nước. Nếu rửa không kỹ hoặc ăn sống, nguy cơ nhiễm ký sinh trùng rất cao.

Cách ăn an toàn: Không ăn sống. Chỉ dùng khi đã xào, nấu hoặc trụng kỹ bằng nước sôi.

Vì sao tuyệt đối không nên ăn sống những loại rau này?

Một hiểu lầm phổ biến là “rau nhìn sạch thì ăn sống được”. Thực tế, ký sinh trùng có thể bám vào rễ, kẽ lá, vỏ ngoài hay bên trong thân rau mà mắt thường không thể thấy. Rửa nước không đủ loại bỏ, chỉ có nhiệt độ cao kéo dài mới tiêu diệt được.

Để ăn rau mùa lạnh an toàn, hãy ghi nhớ 3 nguyên tắc:

• Ưu tiên ăn chín, đặc biệt với rau củ thủy sinh hoặc mọc ở vùng đất ẩm.
• Nấu chín kỹ, trụng sôi đủ thời gian để rau chín mềm hoàn toàn.
• Tách riêng đồ sống và đồ chín, sử dụng dao thớt riêng để tránh lây nhiễm chéo.

Giữ thói quen ăn chín uống sôi không chỉ giúp phòng bệnh mà còn đảm bảo bữa ăn mùa lạnh vừa ngon miệng vừa an toàn.