Sự tiến bộ của y học đã giúp việc điều trị và kiểm soát HIV/AIDS trở nên hiệu quả hơn, nhưng phòng ngừa vẫn là biện pháp tối ưu nhất. Dù đã có nhiều chiến dịch tuyên truyền, vẫn tồn tại những yếu tố nguy cơ âm thầm khiến tỷ lệ nhiễm HIV cao, đặc biệt là ở những người không nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ.

Một khảo sát kéo dài nhiều năm của nhóm bác sĩ Trung Quốc Xu Dan, Zhang Jianghui, Du Xiaodan, công bố trên Tạp chí Đào tạo Điều dưỡng năm 2024, đã chỉ ra 3 điểm chung thường gặp ở những người dễ bị nhiễm HIV. Điều đáng nói, có một yếu tố nhiều người thấy rõ nhưng lại "ngó lơ".

Nhận thức sai lầm: "HIV không liên quan đến tôi"

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS cao là sự chủ quan. Nhiều người, kể cả trong nhóm có nguy cơ, vẫn tin rằng HIV không liên quan trực tiếp đến họ. Họ không biết rằng mình đã từng ở trong môi trường nguy cơ cao, hoặc đã tham gia những hành vi rủi ro.

Việc không xét nghiệm HIV thường xuyên và thiếu biện pháp bảo vệ khiến họ bỏ lỡ thời điểm vàng để chẩn đoán sớm và điều trị dự phòng. Khi bệnh đã tiến triển, mọi biện pháp đều trở nên khó khăn hơn và sự hối hận lúc này là quá muộn.

Những tổn thương da – "cửa ngõ" cho virus xâm nhập

Virus HIV lây truyền qua dịch cơ thể, và da, niêm mạc chính là hàng rào bảo vệ đầu tiên. Khi lớp bảo vệ này bị tổn thương, nguy cơ xâm nhập của virus tăng lên đáng kể.

Nhiều người không nhận ra rằng những vết loét miệng, chàm, trầy xước nhỏ hay các bệnh ngoài da tưởng chừng vô hại lại mở đường cho HIV. Khi da hoặc niêm mạc bị phá vỡ, virus có thể dễ dàng đi vào máu.

Các bác sĩ khuyến cáo: hãy chăm sóc sức khỏe da và niêm mạc, vệ sinh và khử trùng vết thương kịp thời, đồng thời điều trị triệt để các bệnh ngoài da. Việc bỏ qua những "vết thương nhỏ" chính là hành động vô tình mở cửa cho HIV.

Hệ miễn dịch suy yếu – cơ thể mất tuyến phòng thủ

Hệ miễn dịch là tấm lá chắn đầu tiên chống lại virus. Tuy nhiên, nhiều người đã ở trong tình trạng miễn dịch thấp kéo dài trước khi nhiễm HIV, khiến cơ thể gần như không còn sức đề kháng.

Nguyên nhân của tình trạng này thường là các bệnh nền cần điều trị lâu dài như tiểu đường, bệnh gan, bệnh thận. Bên cạnh đó, lối sống không lành mạnh – ăn uống thiếu khoa học, ít vận động, làm việc quá sức – cũng khiến chức năng miễn dịch suy giảm.

Một cơ thể với hệ miễn dịch yếu sẽ dễ dàng bị HIV tấn công và gây bệnh. Vì vậy, việc duy trì sức khỏe tổng thể, tăng cường đề kháng là biện pháp phòng ngừa quan trọng.

Sự lây lan của HIV/AIDS không chỉ phụ thuộc vào việc tiếp xúc trực tiếp với virus, mà còn liên quan đến nhiều yếu tố gián tiếp như nhận thức, tình trạng da và sức khỏe miễn dịch. Các bác sĩ nhấn mạnh: phòng ngừa HIV/AIDS không chỉ là trách nhiệm của nhóm nguy cơ cao, mà là của tất cả mọi người.

Hiểu rõ những yếu tố này, xét nghiệm định kỳ, bảo vệ da và tăng cường miễn dịch là những bước đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi căn bệnh nguy hiểm.