Gần đây, các bác sĩ cảnh báo về một mối nguy hiểm âm thầm trong những loại hạt được xem là bổ dưỡng: lạc (đậu phộng), hạnh nhân, hạt điều và quả hạch. Không ít người tin rằng đây là nguồn thực phẩm vàng cho tim mạch và sức khỏe, nhưng sự thật là chúng có thể chứa độc tố aflatoxin – một chất gây hại gan mạnh đến mức khiến giới y tế lo ngại.

Vì sao aflatoxin xuất hiện trong hạt?

Lạc vốn giàu đạm và chất béo tốt, nhưng chính đặc điểm này lại tạo điều kiện cho nấm mốc, đặc biệt là Aspergillus flavus, phát triển mạnh trong môi trường nóng ẩm. Khi lạc bị nhiễm nấm, aflatoxin sẽ hình thành và bám vào hạt. Điều đáng sợ là ngay cả khi rang hoặc luộc, độc tố này vẫn không bị phá hủy hoàn toàn.

Một bệnh nhân làm việc thường xuyên với nông sản và ăn lạc tự bảo quản tại nhà đã được phát hiện có nồng độ aflatoxin trong cơ thể vượt mức cho phép, kèm theo men gan tăng bất thường.

Hạnh nhân cũng không ngoại lệ. Dù được ca ngợi là tốt cho tim mạch, hạnh nhân dễ hút ẩm, đặc biệt khi bảo quản ở nhiệt độ cao. Nấm mốc có thể phát triển nhanh chóng nếu thu hoạch và lưu trữ không đúng quy chuẩn. Ngay cả hạnh nhân đã rang vẫn có thể chứa aflatoxin.

Hạt điều chứa nhiều khoáng chất và protein, nhưng nếu rang chưa đủ khô hoặc bảo quản lâu trong điều kiện ẩm, nấm mốc sẽ sinh sôi. Một số trường hợp người tiêu dùng mua hạt điều số lượng lớn để tích trữ đã vô tình ăn phải hạt nhiễm độc, dẫn đến tổn thương gan.

Quả hạch – giàu selen và chất chống oxy hóa – lại có lớp vỏ dày giữ ẩm tốt. Nếu khai thác và bảo quản trong môi trường nóng ẩm, nấm mốc có thể phát triển ngay trên bề mặt. Do phần lớn quả hạch được thu hái tự nhiên, thiếu quy trình xử lý công nghiệp, nguy cơ nhiễm aflatoxin rất cao.

Mức độ nguy hiểm của aflatoxin

Aflatoxin được xếp vào nhóm chất gây ung thư gan mạnh nhất. Khi tiêu thụ lâu dài, độc tố này tích tụ trong cơ thể, phá hủy tế bào gan, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Đặc tính chịu nhiệt tốt khiến rang, xào hay chiên ở nhiệt độ cao cũng không loại bỏ hoàn toàn.

Nhiều người chủ quan nghĩ rằng chỉ cần nấu chín hoặc rang kỹ là an toàn, nhưng thực tế không phải vậy. Đây chính là lý do các bác sĩ liên tục cảnh báo về nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng hạt không rõ nguồn gốc.

Cách ăn hạt an toàn để tránh nhiễm độc

Để giảm nguy cơ phơi nhiễm aflatoxin, chuyên gia khuyến cáo:

• Chỉ mua hạt từ thương hiệu uy tín, có kiểm định chất lượng rõ ràng.
• Tránh mua hạt trôi nổi, dạng xô hoặc cân lẻ, vì khó đảm bảo điều kiện bảo quản.
• Bảo quản ở nơi khô thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và độ ẩm cao.
• Không ăn hạt có mùi lạ, vị đắng hoặc chấm mốc, dù chỉ một phần nhỏ.
• Mua lượng vừa đủ dùng, hạn chế tích trữ lâu ngày trong môi trường nóng ẩm.

Những thói quen tưởng chừng vô hại như mua hạt số lượng lớn để dành, hoặc ăn hạt không rõ nguồn gốc, có thể trở thành nguy cơ lớn cho sức khỏe gan. Hiểu rõ và áp dụng các biện pháp phòng tránh sẽ giúp bạn tận hưởng lợi ích từ các loại hạt mà không phải lo lắng về độc tố nguy hiểm này.