“Dạo này ai trong nhà bị tiêu chảy không?”. Câu hỏi tưởng như bâng quơ của anh Cường (Trung Quốc) trong bữa cơm làng bỗng khiến cả mâm im bặt, mọi người đồng loạt đặt đũa xuống.

Hóa ra, vài ngày trước anh ra đồng và tiện tay hái được ít “đặc sản rừng” mang về mời bà con. Tưởng là món ngon thiên nhiên, nào ngờ chưa đầy 48 giờ sau, nhiều người bắt đầu đau bụng, tiêu chảy, mắt sưng, cơ thể mệt lả.

Khi được đưa đến bệnh viện huyện, kết quả chẩn đoán là nhiễm ký sinh trùng. Truy nguyên nhân, bác sĩ nghi thủ phạm chính là những món ăn “tươi sống” mà mọi người vẫn vô tư thưởng thức.

Nhiều người tin rằng chỉ cần trụng nước sôi, ngâm rượu hay thêm gia vị cay nồng là đủ an toàn. Nhưng thực tế, có loại ký sinh trùng chịu được cả 100°C, và việc đổ nước sôi qua loa hoàn toàn không tiêu diệt được chúng.

4 thực phẩm quen thuộc nhưng tiềm ẩn ký sinh trùng nguy hiểm

1. Cá nước ngọt ăn sống
   Các món sashimi cá nước ngọt, cá muối chua, cá ngâm rượu nếu không chế biến đúng cách có thể chứa ấu trùng sán lá gan. Một khi xâm nhập cơ thể, chúng trú ở gan, túi mật, gây viêm đường mật, sỏi mật và lâu dài làm tăng nguy cơ ung thư đường mật gấp 4-6 lần.

2. Gan bò, gan dê, nội tạng động vật
   Nhiều người theo quan niệm “ăn gì bổ nấy” thường xuyên ăn gan động vật. Nhưng đây chính là nơi tích tụ nhiều ký sinh trùng như ấu trùng sán dây, sán chó. Việc ăn tái, chưa chín kỹ chẳng khác nào tạo điều kiện lý tưởng cho chúng sinh sôi.

3. Ốc, ốc bươu, ốc núi
   Các món ốc hấp sả, ốc xào bơ tỏi được ưa chuộng trong các quán nhậu lại tiềm ẩn giun đầu gai – loại ký sinh trùng có thể tấn công não, gây viêm màng não, thậm chí dẫn đến liệt, mù hoặc tử vong. Dù trụng nước sôi hay xào nhanh vẫn chưa chắc diệt hết ấu trùng.

4. Nấm rừng, rau dại, trái cây mọc tự nhiên
   Những loại thực vật này có thể dính phân động vật, mang theo trứng giun sán mà mắt thường không thấy được. Rửa nhiều lần vẫn chưa đảm bảo sạch hoàn toàn.

Dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang bị ký sinh trùng tấn công

Điểm nguy hiểm của ký sinh trùng là chúng không gây triệu chứng dữ dội ngay lập tức mà âm thầm “ăn mòn” sức khỏe. Một số dấu hiệu cần lưu ý:

• Suy giảm miễn dịch: Dễ ốm vặt, lâu hồi phục do độc tố của ký sinh trùng làm rối loạn hệ miễn dịch.
• Tổn thương gan, mật: Có thể dẫn đến viêm túi mật, xơ gan, thậm chí ung thư.
• Rối loạn tiêu hóa mạn tính: Tiêu chảy, táo bón thất thường, đau bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Tổn thương thần kinh: Một số loại ký sinh trùng vượt qua hàng rào máu não, gây đau đầu, mờ mắt, rối loạn ý thức.

4 nguyên tắc “diệt ký sinh trùng” hiệu quả

Để bảo vệ sức khỏe, bạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn những thực phẩm này, nhưng cần tuân thủ nguyên tắc chế biến an toàn:

1. Nấu chín kỹ ở nhiệt độ cao và đủ thời gian: Đun sôi trên 100°C ít nhất 10 phút. Hấp, luộc nhanh hay trụng sơ không đủ để tiêu diệt ký sinh.
2. Đông lạnh sâu với thời gian đủ dài: Một số ký sinh trùng chỉ chết khi để ở -20°C trong hơn 7 ngày. Tủ lạnh gia đình thường không đạt mức này.
3. Không tin vào mẹo dân gian: Ngâm rượu, giấm, mù tạt, tỏi hay gia vị cay không thể tiêu diệt ký sinh trùng.
4. Chọn thực phẩm rõ nguồn gốc: Tránh tự hái, tự bắt từ rừng, suối, ruộng. Dùng dao, thớt riêng cho đồ sống và đồ chín để tránh lây nhiễm chéo.

Ký sinh trùng có thể tồn tại ngay trong những món ăn tưởng chừng vô hại. Nhận biết sớm và chế biến đúng cách chính là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.