Không chỉ phần thịt mới giàu dinh dưỡng, trên thân cá còn có tới 5 bộ phận được các chuyên gia gọi là “kho báu” thực sự. Thế nhưng, phần lớn chúng thường bị bỏ phí vì người ta không biết cách chế biến hoặc ngại thử.

Vảy cá – nguồn collagen bị lãng quên

Vảy cá là lớp “xương ngoài” bảo vệ thân cá, chứa nhiều collagen, canxi, phospho, lecithin và chitosan – một dạng chất xơ có lợi. Khi đun ở nhiệt độ từ 70 đến 90 độ C, collagen chuyển thành gelatin hòa tan, rất tốt cho da và xương khớp. Món thạch vảy cá là cách chế biến phổ biến: vảy được cạo sạch, rửa kỹ, đun nhỏ lửa với nước và chút giấm để giữ nhiệt ổn định. Khi nước sánh lại, để nguội và cho vào tủ lạnh, món thạch ăn kèm nước chấm vừa lạ miệng vừa bổ dưỡng.

Xương cá – kho canxi tự nhiên

Nhiều người ngại ăn xương cá vì sợ hóc, nhưng thực tế xương cá giàu canxi và vi chất quan trọng. Với cá nhỏ, có thể nhai nát, acid dạ dày sẽ làm mềm xương. Cá lớn thì nên tận dụng phần tủy ở xương sống – dải trắng chạy dọc thân cá – vốn giàu dinh dưỡng. Một mẹo là hầm xương cá với giấm từ 2 đến 4 giờ, acid nhẹ giúp làm mềm xương và giải phóng thêm canxi. Nếu chỉ nấu bằng nước thường, xương rất khó nhừ.

Bong bóng, gan và ruột cá – tiềm năng dinh dưỡng và lưu ý an toàn

Bong bóng cá chứa lượng collagen cao và các acid béo không bão hòa như omega, hỗ trợ cải thiện mỡ máu. Chỉ cần rửa sạch, hầm hoặc kho nhẹ là giữ trọn dưỡng chất.

Gan cá giàu vitamin A, D và khoáng chất vi lượng, nhưng cũng dễ tích tụ độc chất, chứa nhiều cholesterol và purin – người bị gout nên tránh. Khi sơ chế, cần cẩn thận không làm vỡ túi mật để món ăn không bị đắng, và chỉ dùng gan cá từ nguồn nuôi sạch.

Ruột cá ít béo nhưng giàu protein, tuy nhiên chỉ những loại cá lớn mới có phần ruột đủ sạch và dày để chế biến. Vì ruột là cơ quan tiếp xúc trực tiếp với thức ăn đã tiêu hóa, nếu không chắc về nguồn nuôi, tốt nhất không nên dùng để tránh nguy cơ nhiễm bẩn.

Mẹo làm sạch cá để giữ trọn hương vị

Cá có mùi bùn có thể khử bằng nước muối loãng. Cá tươi rửa với nước muối giúp giảm mùi tanh và giữ vị ngọt tự nhiên; cá không quá tươi có thể xoa muối khoảng một giờ rồi rán để cải thiện hương vị. Lớp nhớt bám trên cá dễ chứa vi khuẩn và bẩn, chỉ cần xoa muối hạt rồi rửa sạch là hết.

Một sai lầm phổ biến khi làm cá là cạo vảy ngay khi cầm lên, dễ làm vỡ mật và tạo vị đắng lan ra thịt. Trình tự đúng: mổ bụng trước, lấy nội tạng ra rồi mới cạo vảy. Nếu chẳng may mật vỡ, có thể dùng rượu trắng, bột nở hoặc baking soda thoa lên phần thịt dính mật, sau đó rửa sạch để giảm đáng kể vị đắng.

Những “kho báu” trên thân cá không chỉ giúp món ăn thêm phong phú mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Chỉ cần biết cách chế biến và chọn nguồn cá an toàn, bạn sẽ tận dụng được toàn bộ giá trị dinh dưỡng mà trước đây có thể đã vô tình bỏ qua.