Những ngày Hà Nội phủ sương trắng đục như tấm màn mờ ảo, nhiều người chỉ nghĩ đến chuyện hít thở khó khăn. Nhưng với H., 26 tuổi, nhân viên văn phòng ở Thanh Xuân, nỗi ám ảnh lại nằm ngay trên gương mặt. Chỉ sau vài buổi sáng di chuyển từ nhà đến công ty, hai bên má cô bắt đầu xuất hiện mảng đỏ rát, ngứa ngáy như bị kim châm. Tình trạng tạm dịu đi khi cô ngừng dùng mỹ phẩm, nhưng lại nhanh chóng bùng phát khi ra đường trở lại.

Cảm giác nóng rát và những mụn nước li ti khiến H. phải tìm đến ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam. Sau thăm khám, bác sĩ xác định cô bị viêm kích ứng da do tiếp xúc với bụi mịn và không khí ô nhiễm – căn bệnh ngày càng phổ biến mỗi khi chất lượng không khí ở Hà Nội xuống mức xấu.

Bụi mịn – “kẻ tấn công thầm lặng” của làn da

Bác sĩ Thành giải thích, bụi mịn PM2.5 và PM1 có kích thước nhỏ hơn sợi tóc hàng chục lần, dễ dàng len lỏi vào lỗ chân lông và phá vỡ lớp màng bảo vệ tự nhiên của da. Khi hàng rào này suy yếu, da trở nên khô, dễ kích ứng và phản ứng mạnh ngay cả với những tác động rất nhẹ.

Nhiều nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa ô nhiễm không khí và các bệnh da liễu như viêm da cơ địa, mề đay, sạm da. Một số công trình còn cho thấy bụi mịn kích hoạt quá trình stress oxy hóa, gây tổn thương collagen và đẩy nhanh tốc độ lão hóa.

[IMAGE_2]

Trong trường hợp của H., các triệu chứng đỏ rát, nóng mặt, nổi mụn nước li ti là biểu hiện điển hình của viêm da do môi trường, nhưng lại thường bị nhầm lẫn với dị ứng mỹ phẩm. “Khi ô nhiễm tăng cao, số bệnh nhân da nhạy cảm đến khám luôn tăng rõ rệt, nhưng đa số không nghĩ nguyên nhân đến từ không khí”, bác sĩ Thành chia sẻ.

Hà Nội – điểm nóng ô nhiễm mùa đông

Theo nhiều hệ thống quan trắc, vào đầu mùa đông, Hà Nội thường xuyên nằm trong nhóm các thành phố có chất lượng không khí kém. Những khu vực nội thành như Thanh Xuân, Tây Hồ, Lê Duẩn, Vĩnh Tuy thường ghi nhận chỉ số AQI ở mức ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Không chỉ tác động đến phổi và tim mạch, ô nhiễm không khí còn gây hại trực tiếp cho làn da – cơ quan tiếp xúc rộng nhất với môi trường. Tiếp xúc lâu dài có thể gây viêm mạn tính, mất độ đàn hồi và tăng sắc tố, khiến da nhanh lão hóa.

[IMAGE_3]

Giải pháp bảo vệ làn da trong những ngày ô nhiễm

Trong điều trị, H. được hướng dẫn phục hồi hàng rào bảo vệ da bằng dưỡng ẩm chứa ceramide, tránh dùng các loại acid mạnh và kết hợp hoạt chất làm dịu. Sau 3–5 ngày, cảm giác nóng rát giảm đáng kể, vùng da đỏ cũng thu nhỏ rõ rệt.

Bác sĩ Thành khuyến cáo, để hạn chế tác hại của bụi mịn, người dân nên:

• Đeo khẩu trang lọc bụi khi ra ngoài.
• Rửa mặt ngay sau khi về nhà.
• Duy trì dưỡng ẩm và tránh tẩy da chết quá mức.
• Uống đủ nước và bổ sung chất chống oxy hóa.
• Tránh tập thể dục ngoài trời vào sáng sớm hoặc tối muộn – thời điểm nồng độ bụi mịn thường cao.

Bác sĩ nhấn mạnh: “Ô nhiễm không khí là kẻ tấn công thầm lặng với làn da. Nếu không bảo vệ đúng cách, hậu quả sẽ tích tụ theo thời gian và khó phục hồi”.

[IMAGE_4]

Những câu chuyện như của H. là lời cảnh tỉnh cho mọi người: đừng chỉ lo bảo vệ phổi khi ô nhiễm tăng cao, hãy nhớ rằng làn da cũng cần được che chở và chăm sóc kỹ lưỡng.