Hà Nội và nhiều thành phố lớn đang chìm trong khói bụi, đặc biệt là bụi mịn PM2.5 – loại hạt siêu nhỏ có thể len lỏi sâu vào phổi và gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe. Đeo khẩu trang, dùng máy lọc không khí, hạn chế ra đường giờ cao điểm là những biện pháp ai cũng biết. Nhưng có một "lá chắn mềm" khác ít ai nhắc tới: chế độ ăn uống hằng ngày – thứ có thể âm thầm giúp phổi khoẻ mạnh hơn từ bên trong.

Bạn không thể ngăn bụi ngoài đường, nhưng bạn hoàn toàn có thể giúp phổi khỏe hơn nhờ lựa chọn thực phẩm thông minh. Các chuyên gia sức khỏe môi trường cảnh báo: ô nhiễm không khí kéo dài làm tăng nguy cơ viêm phế quản, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và thậm chí ung thư phổi. Điều đáng sợ là những tác động này thường âm thầm, tích lũy qua nhiều năm.

Rau xanh đậm – lá chắn tự nhiên cho tế bào phổi

Các loại rau xanh đậm như cải bó xôi, cải kale, bông cải xanh, cải xanh, rau ngót… chứa nhiều vitamin A, C, E cùng flavonoid – hợp chất giúp trung hòa gốc tự do, giảm viêm đường hô hấp và tăng khả năng phục hồi tế bào phổi. Chỉ cần duy trì 1-2 khẩu phần rau xanh đậm mỗi ngày, lá phổi đã được tiếp thêm một lớp bảo vệ tự nhiên.

Thực phẩm màu cam – đỏ: nuôi dưỡng niêm mạc hô hấp

Cà rốt, bí đỏ, cà chua chứa nhiều beta-carotene và lycopene – dưỡng chất giúp bảo vệ niêm mạc đường hô hấp, tăng sức đề kháng cho mô phổi và hạn chế tổn thương do bụi mịn. Một bát canh bí đỏ, vài lát cà chua hay cà rốt hấp tuy đơn giản nhưng lại là "liều vitamin" quý giá cho phổi.

Vitamin C – tăng sức đề kháng từ bên trong

Cam, quýt, bưởi, kiwi, ổi, dâu tây, việt quất… không chỉ tốt cho da mà còn giúp phổi "dễ thở" hơn. Vitamin C và các chất chống oxy hóa trong trái cây giúp trung hòa gốc tự do sinh ra khi phổi tiếp xúc với khói xe, bụi mịn và khí độc. Khi gốc tự do giảm, tình trạng viêm trong phổi cũng giảm, khiến đường thở thông thoáng hơn.

Omega-3 từ cá béo và hạt – giảm viêm, phục hồi mô phổi

Cá hồi, cá thu, cá mòi cùng hạt chia, hạt lanh, óc chó, hạnh nhân… giàu omega-3 – axit béo giúp giảm viêm đường hô hấp, cải thiện chức năng phổi và hỗ trợ phục hồi tế bào bị tổn thương. Duy trì 2-3 bữa cá/tuần hoặc thêm hạt vào bữa sáng là thói quen đơn giản nhưng cực kỳ có lợi.

Gừng – nghệ – tỏi: kháng sinh tự nhiên

Gừng giúp làm dịu cổ họng, giảm ho và kích ứng; nghệ chống viêm mạnh nhờ curcumin; tỏi tăng cường miễn dịch và kháng khuẩn tự nhiên. Một cốc nước gừng ấm mỗi sáng hay thêm nghệ, tỏi vào bữa ăn sẽ mang lại tác động tích cực cho hệ hô hấp.

Cần nhớ: thực phẩm không thể thay thế khẩu trang và môi trường trong lành. Để bảo vệ lá phổi trọn vẹn hơn, bạn vẫn nên:

• Đeo khẩu trang đạt chuẩn khi ra đường
• Hạn chế ra ngoài vào giờ cao điểm ô nhiễm
• Sử dụng máy lọc không khí nếu có điều kiện
• Trồng cây xanh trong không gian sống
• Tránh hút thuốc và khói thuốc thụ động

Ăn uống là lớp giáp từ bên trong, nhưng bạn vẫn cần dựng tường chắn từ bên ngoài. Trong thời đại phải "thở chung với khói bụi", hãy học cách thở bằng sự tỉnh thức và chăm sóc lá phổi ngay từ hôm nay.