Hà Nội và nhiều địa phương đang trải qua những ngày ô nhiễm không khí ở mức báo động, khiến sức khỏe người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bộ Y tế vừa đưa ra hướng dẫn chi tiết để giúp mọi người ứng phó và bảo vệ cơ thể trước tình trạng này. Những khuyến cáo này không chỉ dành cho người khỏe mạnh mà đặc biệt quan trọng với các nhóm nhạy cảm như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hay bệnh nhân tim mạch, hô hấp.

Theo cơ quan chuyên môn, chất lượng không khí được đánh giá qua chỉ số AQI – thang đo gồm sáu mức độ kèm màu sắc và biểu tượng cảnh báo. Việc theo dõi AQI hàng ngày trên các trang thông tin của Bộ Y tế hoặc Sở Tài nguyên – Môi trường là bước đầu tiên để lựa chọn biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Những thói quen cần thay đổi ngay

Cục Phòng bệnh khuyến cáo, khi ra ngoài cần đeo khẩu trang đạt chuẩn, sạch và sử dụng đúng cách. Không gian sống phải được vệ sinh, giữ thoáng, đặc biệt với người làm việc trong môi trường nhiều bụi hoặc khi AQI ở mức kém đến nguy hại, nên dùng cả khẩu trang lẫn kính bảo hộ.

Các hình thức đốt nhiên liệu gây ô nhiễm như bếp than tổ ong, đốt củi, rơm rạ cần hạn chế và thay bằng bếp điện, bếp từ hoặc bếp ga. Việc trồng cây xanh quanh nhà giúp giảm bụi và cải thiện không khí đáng kể.

[IMAGE_2]

Người hút thuốc lá, thuốc lào được khuyến nghị từ bỏ hoặc giảm tối đa, tuyệt đối không hút trong nhà. Người không hút thuốc cũng cần tránh tiếp xúc với khói thuốc. Ngoài ra, mỗi người nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến ô nhiễm.

Cách ứng phó theo từng mức AQI

Ở mức trung bình (51–100), người khỏe mạnh có thể sinh hoạt bình thường, nhưng nhóm nhạy cảm nên giảm thời gian hoạt động ngoài trời. Nếu có triệu chứng ho, khó thở hoặc sốt, cần đi khám ngay.

Khi AQI ở mức kém (101–150), mọi người nên hạn chế hoạt động ngoài trời, đặc biệt ở khu vực ô nhiễm cao như đường lớn, công trường hoặc khu công nghiệp. Học sinh vẫn có thể tham gia hoạt động ngoài trời nhưng nên giảm vận động mạnh. Người nhạy cảm cần ưu tiên nghỉ ngơi và vệ sinh mũi, họng, mắt bằng nước muối sinh lý mỗi ngày.

[IMAGE_3]

Mức xấu (151–200) đòi hỏi người bình thường cũng phải hạn chế ra ngoài hoặc làm việc quá sức. Nếu buộc phải đi, hãy chọn thời điểm không khí tốt hơn và nên dùng phương tiện công cộng thay vì xe máy, xe đạp để giảm phơi nhiễm. Nhà gần đường lớn hoặc khu vực ô nhiễm nên hạn chế mở cửa. Người nhạy cảm cần tránh hoàn toàn hoạt động ngoài trời, tập luyện trong nhà và vệ sinh cá nhân thường xuyên.

Khi AQI ở mức rất xấu (201–300), người dân nên tránh mọi hoạt động ngoài trời kéo dài, ưu tiên sinh hoạt trong nhà. Nếu phải ra ngoài, hãy dùng khẩu trang có khả năng lọc bụi mịn PM2.5. Nhóm nhạy cảm chỉ nên ra ngoài khi thật cần thiết và giảm tối đa thời gian tiếp xúc.

Ở mức nguy hại (301–500), mọi hoạt động ngoài trời nên dừng lại. Cửa sổ và cửa ra vào phải đóng kín để giảm phơi nhiễm. Nhóm nhạy cảm tuyệt đối tránh tiếp xúc với môi trường ngoài trời và cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện triệu chứng ho, sốt hoặc khó thở. Nếu AQI duy trì trên 301 trong ba ngày liên tiếp, các địa phương có thể xem xét tạm dừng hoặc điều chỉnh thời gian làm việc, học tập.

Lời khuyên cho sức khỏe lâu dài

Ngoài các biện pháp tức thời, Bộ Y tế nhấn mạnh việc duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ và giữ ấm cơ thể, nhất là trong mùa lạnh, sẽ giúp tăng sức đề kháng. Với bệnh nhân tim mạch, hô hấp, việc tuân thủ điều trị là yếu tố sống còn. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường, cần đi khám ngay để tránh biến chứng.

[IMAGE_4]

Ô nhiễm không khí là vấn đề không thể xem nhẹ. Mỗi người, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi, cần ý thức rõ mức độ nguy hại và chủ động bảo vệ bản thân. Những hướng dẫn của Bộ Y tế chính là tấm lá chắn giúp cộng đồng chống lại tác động tiêu cực của môi trường, đặc biệt trong giai đoạn ô nhiễm đang gia tăng.