Ở Việt Nam, có một loại cá nước ngọt xuất hiện khắp ao hồ, sông ngòi, nhưng lại bị nhiều người bỏ qua vì mùi tanh đặc trưng. Ít ai biết rằng, đây chính là 'kho báu' dinh dưỡng không thua kém cá hồi – đó là cá mè.

Cá mè có thân dẹp, vảy mỏng màu trắng và phần đầu thuôn nhọn. Chúng sống ở nhiều môi trường khác nhau, từ sông hồ đến kênh rạch, thậm chí cả đầm lầy. Thịt cá mè được đánh giá có vị ngọt tự nhiên như mì chính, mềm và béo. Thế nhưng, mùi tanh ở phần bụng khiến nhiều người e ngại. Điều trớ trêu là chính phần mỡ bụng này lại chứa lượng lớn axít béo omega-3 – thành phần thường được ca ngợi ở cá biển.

Kho omega-3 và DHA quý giá ngay trong ao hồ

Một nghiên cứu của Đại học Ghent (Bỉ) phân tích hơn 30 loài cá nước ngọt, và phát hiện cá mè sở hữu hàm lượng DHA trong phần mỡ tương đương các loại cá biển cỡ trung. DHA cùng EPA là hai axít béo omega-3 quan trọng giúp bảo vệ tim mạch, hỗ trợ hoạt động não bộ, giảm viêm và cải thiện thị lực.

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, 100g thịt cá mè cung cấp 144 calo, hơn 15g protein cùng nhiều khoáng chất như canxi, phốt pho, kali và selen. Những vi chất này giúp duy trì hệ thần kinh, cơ bắp và tăng cường miễn dịch.

[IMAGE_2]

Protein trong cá mè dễ hấp thu hơn so với nhiều loại thịt đỏ. Người lớn tuổi ăn cá mè thường xuyên sẽ làm chậm quá trình mất khối cơ sau tuổi 50. Trẻ em, thanh thiếu niên và cả người tập thể thao cũng được khuyên bổ sung loại cá này vì protein tạo cảm giác no lâu mà không gây dư thừa chất béo bão hòa.

Selen và vitamin D – “lá chắn” cho miễn dịch và xương

Nhiều nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition cho thấy selen trong cá mè giúp tăng cường enzyme chống oxy hóa, bảo vệ tế bào và hỗ trợ tuyến giáp. Vitamin D có trong thịt cá mè giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn, phòng ngừa loãng xương.

Không chỉ giàu dưỡng chất, cá mè còn có giá rất hợp túi tiền. Vì ít được ưa chuộng, giá cá mè rẻ hơn nhiều so với cá hồi hay cá thu, nhưng giá trị dinh dưỡng lại không hề kém cạnh.

[IMAGE_3]

Cá mè trong y học cổ truyền

Theo Lương y Đa khoa Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y Việt Nam), cá mè không chỉ là thực phẩm mà còn là vị thuốc. Đông y gọi cá mè là liên ngư hoặc bạch cước liên, vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng bổ não tủy, nhuận phế, ích tỳ vị, điều hòa ngũ tạng.

Người cao tuổi dùng cá mè thường xuyên giúp giảm đau đầu, cải thiện trí nhớ, giảm ho đờm và hỗ trợ điều trị hen suyễn. Một số món ăn – bài thuốc từ cá mè gồm:

• Canh cá mè khởi tử: tốt cho người suy nhược, kém ăn.
• Canh cá mè hạt mướp – nghệ vàng: hỗ trợ phụ nữ sau sinh thiếu sữa.
• Canh cá mè gừng tươi: tốt cho người tỳ vị hư hàn, ho suyễn.
• Cá mè hầm đậu đỏ: hỗ trợ người bị phù nề.
• Đầu cá mè hầm thiên ma: phù hợp cho người hay đau đầu, chóng mặt.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên chế biến cá mè bằng phương pháp ít dầu mỡ như hấp, kho hoặc nấu canh, giữ nhiệt độ vừa phải để bảo toàn omega-3 – loại axít béo dễ bị phá hủy khi chiên rán ở nhiệt độ cao.

[IMAGE_4]

Cá mè – dù từng bị ngó lơ – lại là nguồn dinh dưỡng quý giá, rẻ tiền và dễ tìm. Chỉ cần biết cách chế biến, bạn sẽ có món ăn vừa ngon, vừa tốt cho sức khỏe, lại tiết kiệm chi phí.