Mùa đông, gió bắc thổi hun hút, thời tiết hanh khô khiến cổ họng luôn ngứa ngáy, đôi khi kèm ho khan. Đây là thời điểm nhiều người tìm đến một loại rau dân dã nhưng được xem như “báu vật” của mùa lạnh – cải cúc. Với hương thơm nhẹ nhàng, vị thanh mát, loại rau này không chỉ ngon miệng mà còn mang lại nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe.

Theo các thầy thuốc Đông y, mùa lạnh khiến niêm mạc đường hô hấp khô hơn, hệ miễn dịch suy yếu, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus hoạt động mạnh. Hậu quả là các triệu chứng ho, viêm họng, đờm đặc trở nên phổ biến, nhất là ở phụ nữ và người cao tuổi.

Cải cúc có vị ngọt nhẹ, hơi đắng, the thơm, tính mát và lành. Đông y ghi nhận loại rau này giúp thanh đờm, làm dịu đường hô hấp, chữa ho lâu ngày, tán phong nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa và giảm các triệu chứng viêm phế quản, đau mắt. Y học hiện đại cũng xác nhận cải cúc chứa chất xơ hòa tan giúp làm loãng dịch nhầy, tinh dầu tự nhiên và flavonoid chống oxy hóa, vitamin C và beta-caroten tăng cường miễn dịch, đặc biệt hữu ích vào mùa lạnh.

Rau cải cúc – 'người bạn' của hệ hô hấp mùa đông

Các nghiên cứu từ Journal of Food Science & Nutrition và dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) đều cho thấy cải cúc là nguồn vi chất dồi dào, giúp tăng sức đề kháng cho phổi và hệ miễn dịch nếu ăn thường xuyên. Một bát canh cải cúc nóng hổi không phải thuốc, nhưng lại hỗ trợ cơ thể long đờm, giữ ấm và hạn chế viêm nhiễm tái diễn.

Ngoài tác dụng hỗ trợ hô hấp, cải cúc còn có khả năng giúp tinh thần thư giãn. Mùi thơm tự nhiên cùng các hợp chất tác động nhẹ lên hệ thần kinh khiến loại rau này được Đông y dùng cho người mất ngủ, ngủ chập chờn hoặc căng thẳng. Với phụ nữ bận rộn, áp lực công việc và gia đình, một bát canh cải cúc buổi tối là cách 'xoa dịu thần kinh' tự nhiên, giúp giấc ngủ sâu hơn.

Lợi ích cho gan và tiêu hóa

Mùa cuối năm, tiệc tùng nhiều, chế độ ăn giàu đạm và rượu bia dễ khiến gan phải làm việc quá tải. Đông y coi cải cúc là thực phẩm thanh nhiệt, hỗ trợ chức năng gan. Dưới góc độ khoa học, các chất chống oxy hóa trong cải cúc giúp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan, bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương.

Không chỉ tốt cho gan, cải cúc còn dịu nhẹ với hệ tiêu hóa. Chất xơ vừa đủ và tính mát giúp giảm cảm giác đầy bụng, hỗ trợ tiêu hóa, không gây kích ứng dạ dày. Đây cũng là lý do cải cúc thường xuất hiện trong các món lẩu hay canh của người Việt, vừa ngon miệng, vừa nhẹ bụng.

Cách dùng cải cúc hiệu quả

Để tận dụng tối đa lợi ích, nên ăn cải cúc khi nấu chín và dùng lúc còn ấm. Không nên nấu quá lâu để tránh mất vitamin. Người có tì vị hư hàn (hay lạnh bụng, đi ngoài) nên ăn lượng vừa phải.

Một mớ cải cúc rẻ tiền, dễ mua nhưng mang lại nhiều lợi ích cho phổi, gan và giấc ngủ trong mùa đông. Đôi khi, chăm sóc sức khỏe không cần cầu kỳ, chỉ bắt đầu từ bát canh ấm áp trong gian bếp mỗi ngày.