Trong thế giới khởi nghiệp, mua lại một doanh nghiệp có thể là quyết định mang lại phần thưởng lớn nhất hoặc là thảm họa tồi tệ nhất. Rủi ro rất cao và một lựa chọn sai lầm có thể tiêu tốn toàn bộ tiền tiết kiệm, thời gian và công sức của bạn. Một số ngành, dù bề ngoài trông hấp dẫn, lại có lịch sử thất bại rõ rệt đến mức các nhà đầu tư dày dạn kinh nghiệm hoàn toàn từ chối xem xét. Dựa trên kinh nghiệm cá nhân và dữ liệu từ các tập đoàn đầu tư lớn, có những mô hình kinh doanh mà bạn nên tránh bằng mọi giá.

Cái Bẫy Của Ngành Nhà Hàng

Nhà hàng có sức hút văn hóa không thể phủ nhận, nhưng về mặt tài chính, chúng thường là cơn ác mộng. Không có lợi thế cạnh tranh bền vững, các nhà hàng phải đối mặt với áp lực liên tục từ các quán ăn địa phương khác và các chuỗi đồ ăn nhanh quốc gia. Ngay cả thực đơn được yêu thích cũng có thể bị sao chép, khiến việc duy trì lượng khách trung thành trở nên khó khăn. Chi phí cố định cao—tiền thuê, nguyên liệu, lương nhân viên và điện nước—luôn tồn tại bất kể lượng khách, khiến lợi nhuận khó đạt được. Khi kinh tế suy thoái, nhà hàng chịu ảnh hưởng nặng nề vì người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu và ăn uống tại nhà. Ngoại lệ hiếm hoi là những cơ sở đã tồn tại hàng trăm năm và gắn bó sâu sắc với cộng đồng, nhưng đây chỉ là 1% số ít sống sót trong biển thất bại.

Phòng Gym: Chi Phí Cao và Khó Giữ Khách

Thể hình có thể là lối sống của nhiều người, nhưng phòng gym với tư cách là mô hình kinh doanh lại đối mặt với nhiều thách thức lớn. Thị trường tràn ngập các chuỗi giá rẻ như Planet Fitness, câu lạc bộ cao cấp như Equinox và vô số lựa chọn tập luyện trực tuyến. Chi phí trang thiết bị rất cao, và việc sử dụng nặng khiến tuổi thọ giảm, buộc phải thay thế thường xuyên. Chi phí marketing để thu hút hội viên cũng lớn, nhưng tỷ lệ duy trì lại thấp. Sự hứng khởi vào tháng Giêng thường nhanh chóng giảm vào tháng Ba, dẫn đến tình trạng rời bỏ. Cạnh tranh với mức phí thấp từ các chuỗi lớn khiến việc tồn tại khó khăn trừ khi phòng gym có quy mô hoặc sự khác biệt rõ rệt.

Luận Điểm Chống Đầu Tư

Điểm chung của các ngành thất bại này là thiếu lợi thế cạnh tranh bền vững. Khi sản phẩm hoặc dịch vụ phổ biến và dễ thay thế, biên lợi nhuận giảm và lòng trung thành của khách hàng suy yếu. Chi phí cố định cao làm tăng rủi ro, vì chi phí vẫn tồn tại ngay cả khi doanh thu giảm. Yêu cầu marketing lớn càng làm căng thẳng tài chính mà không đảm bảo hiệu quả. Sự nhạy cảm với biến động kinh tế càng làm tình hình tồi tệ hơn.

Bài Học Từ Những Thất Bại Lớn

Những vụ phá sản lớn trong các ngành này là lời cảnh báo rõ ràng. Các nhà đầu tư đã mất hàng tỷ đô la vào những mô hình tưởng chừng hứa hẹn nhưng lại thiếu khả năng chống chịu. Dữ liệu từ các tập đoàn đầu tư tư nhân lớn như Blackstone và KKR củng cố chiến lược tránh xa—họ hoàn toàn không xem xét các doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực này. Lý do rất rõ ràng: khả năng duy trì lợi nhuận quá thấp so với rủi ro.

Tìm Kiếm Lựa Chọn Bền Vững

Trong khi tránh những ngành này là điều khôn ngoan, vẫn có những mô hình kinh doanh đáng để theo đuổi. Hãy tìm các lĩnh vực chống suy thoái, cung cấp dịch vụ thiết yếu, biên lợi nhuận cao và dòng tiền ổn định. Những doanh nghiệp này thường có nhu cầu bền vững bất kể tình hình kinh tế và có thể chống chọi tốt hơn trước biến động thị trường. Chìa khóa là xác định mô hình có lợi thế cạnh tranh vững chắc, chi phí hợp lý và nhu cầu khách hàng ổn định.

Tóm lại, sức hút của việc sở hữu nhà hàng hoặc phòng gym có thể mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi đam mê hoặc sở thích cá nhân. Tuy nhiên, sự thật là những ngành này chứa đầy thách thức cấu trúc khiến thành công lâu dài trở nên hiếm hoi. Bằng cách học hỏi từ dữ liệu và tránh xa các lĩnh vực rủi ro cao, doanh nhân có thể tập trung nguồn lực vào những dự án có cơ hội mang lại thành quả bền vững.