Trong một năm đầy biến động kinh tế, cả người tiêu dùng và nhà đầu tư Mỹ đều đang phải đối mặt với một bức tranh tài chính phức tạp. Những lo ngại về lạm phát, chính sách tiền tệ thay đổi và sự biến động dai dẳng đã khiến các hộ gia đình và thị trường ở trạng thái cảnh giác thận trọng. Từ đường phố New York đến văn phòng của các chuyên gia kinh tế hàng đầu, cuộc thảo luận xoay quanh các bước đi tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), sức bền của thị trường lao động và sự chênh lệch giữa các yếu tố cơ bản của nền kinh tế với hiệu suất của thị trường chứng khoán.

Tâm Lý Người Tiêu Dùng Trong Thời Kỳ Chi Phí Leo Thang

Những cuộc phỏng vấn với người dân New York cho thấy một điểm chung: chi phí sinh hoạt tăng cao đang gây áp lực lên ngân sách gia đình. Giá thuê nhà ở các đô thị tăng vọt, thực phẩm và các nhu yếu phẩm trở nên đắt đỏ hơn, trong khi thị trường việc làm lại khó khăn đối với những sinh viên mới tốt nghiệp. Thực tế này định hình hành vi tiêu dùng: chi tiêu vẫn tiếp tục vì nhu cầu nhưng luôn bị bao phủ bởi sự bất định. Với các hộ thu nhập thấp, áp lực này càng nghiêm trọng khi lạm phát bào mòn sức mua và sự khó đoán của nền kinh tế khiến việc lập kế hoạch tài chính trở nên khó khăn.

Thị trường lao động, dù vẫn khá mạnh, đã bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt. Đà tuyển dụng chậm lại từ đầu năm, và các doanh nghiệp nhỏ ngần ngại mở rộng nhân sự trong bối cảnh điều kiện khó lường. Sự căng thẳng giữa việc duy trì việc làm ổn định và tốc độ tạo việc làm chậm hơn là yếu tố chính giúp duy trì tiêu dùng nhưng hạn chế tăng trưởng kinh tế rộng hơn.

Góc Nhìn Chuyên Gia Về Triển Vọng Kinh Tế

Nela Richardson, nhà kinh tế trưởng tại ADP, mô tả thị trường lao động hiện tại là ổn định nhưng kém năng động hơn so với các năm trước. Bà lưu ý rằng dù người tiêu dùng vẫn được hỗ trợ bởi việc làm, đám mây bất định lại bao trùm mạnh nhất với nhóm lao động thu nhập thấp. Keith Learner, giám đốc đầu tư tại Truist, dự báo nền kinh tế sẽ tăng nhẹ trong năm tới, nhờ khả năng Fed cắt giảm lãi suất, đạo luật thuế mới được thông qua và khả năng rõ ràng hơn về thuế quan.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn sáng sủa. Caleb Silver của Investopedia mô tả tâm lý nhà đầu tư là "lạc quan thận trọng". Lợi nhuận doanh nghiệp và các đỉnh cao của thị trường chứng khoán đã nâng đỡ danh mục đầu tư, nhưng vẫn tồn tại mối lo ngại về việc liệu sự yếu kém của nền kinh tế có thể lan sang thị trường cổ phiếu hay không. Sự chênh lệch giữa hiệu suất thị trường và nền tảng kinh tế là chủ đề lặp lại, với nhiều người tự hỏi khoảng cách này sẽ kéo dài bao lâu.

Bước Đi Cân Não Của Fed

Fed đang đối mặt với một môi trường đặc biệt khó khăn. Richardson gọi đây là "trạng thái mơ hồ ở giữa"—tình huống mà cả hai mục tiêu của Fed, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ việc làm, đều đang hoạt động và mâu thuẫn. Lạm phát vẫn trên mục tiêu và dự kiến sẽ duy trì như vậy trong hai năm tới, trong khi thị trường lao động, dù vững, lại giảm tốc độ tuyển dụng. Điều này khiến các quyết định chính sách trở nên phức tạp hơn nhiều so với những giai đoạn lạm phát cao hoặc nguy cơ giảm phát.

Các yếu tố cấu trúc càng làm khó thêm cho Fed. Sự thay đổi nhân khẩu học như thế hệ bùng nổ dân số nghỉ hưu, chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, và việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào nơi làm việc đang định hình lại cung-cầu lao động. Đây là những thay đổi dài hạn mà chính sách tiền tệ khó có thể giải quyết. Như Richardson chỉ ra, công cụ của Fed chỉ phù hợp cho điều chỉnh ngắn hạn, không phải cho các biến đổi cơ cấu.

Phản Ứng Nhà Đầu Tư và Tác Động Thị Trường

Kỳ vọng của thị trường về hành động của Fed đang chia rẽ, một số dự đoán khả năng cắt giảm lãi suất, số khác hoài nghi. Cam kết của ngân hàng trung ương với mục tiêu lạm phát 2%, cùng "vết sẹo" từ các giai đoạn lạm phát trước, cho thấy các nhà hoạch định chính sách sẽ thận trọng trong việc nới lỏng quá nhanh. Với nhà đầu tư, rủi ro nằm ở kịch bản các đợt cắt giảm dự kiến không xảy ra, có thể gây biến động.

Nhà đầu tư cá nhân đã hưởng lợi lớn trong những năm gần đây, với số lượng triệu phú và tài khoản 401(k) đạt kỷ lục. Tuy nhiên, tính bền vững của những thành quả này phụ thuộc vào quỹ đạo kinh tế rộng hơn. Nếu khoảng cách giữa sức khỏe kinh tế và hiệu suất thị trường thu hẹp lại do suy giảm kinh tế thay vì tăng trưởng tiếp tục, tâm lý có thể thay đổi nhanh chóng.

Điều Hướng Trong Thời Gian Tới

Khi nền kinh tế Mỹ bước sang năm mới, sự tương tác giữa sức bền của người tiêu dùng, thay đổi cấu trúc thị trường lao động và quyết định chính sách tiền tệ sẽ định hình bức tranh. Cả nhà đầu tư lẫn hộ gia đình đều phải đối mặt với thực tế rằng sự bất định sẽ vẫn là yếu tố trung tâm. Với các nhà hoạch định chính sách, việc cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ kinh tế đòi hỏi sự khéo léo, dựa trên dữ liệu thời gian thực và hiểu biết về các xu hướng cấu trúc sâu hơn.

Trong bối cảnh này, sự cảnh giác và khả năng thích ứng là chìa khóa. Người tiêu dùng có thể cần điều chỉnh thói quen chi tiêu, doanh nghiệp cân nhắc lại kế hoạch mở rộng, và nhà đầu tư nên chuẩn bị cho nhiều kịch bản. Cuộc đối thoại giữa chuyên gia thị trường và người dân thường cho thấy rằng dù thách thức lớn, việc ra quyết định dựa trên thông tin và chiến lược hợp lý có thể giúp điều hướng qua giai đoạn biến động phía trước.