Thị trường chứng khoán hiện tại giống như đang đứng trên nền đất rung chuyển, với những cơn chấn động nhẹ nhưng đáng kể báo hiệu những thay đổi sâu hơn bên dưới. Mặc dù NASDAQ đã giảm khoảng 6% so với mức đỉnh gần đây, thực tế đối với từng cổ phiếu riêng lẻ còn nghiêm trọng hơn nhiều. Những cái tên nổi tiếng được thảo luận rộng rãi trực tuyến đã chịu những cú sụt giảm mạnh mẽ, cho thấy một môi trường thị trường đầy biến động và tâm lý dao động dữ dội.

Sự Sụt Giảm Mạnh ở Các Cổ Phiếu Nổi Bật

Trong sáu tháng qua, nhiều công ty được theo dõi sát sao đã chứng kiến giá trị vốn hóa sụt giảm nghiêm trọng. Duolingo, một cổ phiếu từng được ca ngợi về tiềm năng tăng trưởng, đã giảm 66%. Cổ phiếu HIM mất 50% kể từ đỉnh mùa hè. Palantir, dù công bố báo cáo lợi nhuận ấn tượng nhất năm, vẫn giảm hơn 18% chỉ trong hai tuần. Robinhood, với nền tảng cơ bản được đánh giá cao, đã mất gần một phần tư giá trị kể từ Halloween. Những ví dụ này cho thấy thiệt hại không chỉ giới hạn ở các mã mang tính đầu cơ mà còn tác động mạnh đến các thương hiệu quen thuộc.

Sự Phân Kỳ Giữa Bitcoin và Vàng

Ngoài cổ phiếu, một hiện tượng phân kỳ bất thường đã xuất hiện giữa Bitcoin và vàng. Bitcoin, vốn dẫn đầu về hiệu suất vào đầu năm, hiện đã âm trong năm 2025. Ngược lại, vàng đã tăng vượt mức 50%. Trong hai tháng qua, vàng tăng mạnh trong khi Bitcoin giảm sâu. Sự thay đổi này thách thức kỳ vọng truyền thống về tài sản rủi ro và nơi trú ẩn an toàn, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đã chuyển mạnh sang các giá trị hữu hình.

Song Song Lịch Sử và Nỗi Lo Thị Trường

Trong nhiều tháng, thị trường được so sánh với mô hình năm 2018, nhưng theo dạng đảo ngược. Năm 2018, một cú giảm nhỏ đầu năm đã được theo sau bởi đợt giảm lớn cuối năm. Năm nay, thị trường chứng kiến cú sụt mạnh vào đầu năm, với một đợt giảm nhỏ hơn dự kiến vào cuối năm. Bóng ma của năm 2022 vẫn ám ảnh giới đầu tư, khi NASDAQ giảm gần 38% từ đỉnh xuống đáy, mức giảm mạnh nhất kể từ khủng hoảng tài chính 2007-2009. Những cú giảm như vậy hiếm khi xảy ra, và khi xảy ra, chúng có thể mang lại cơ hội mua vào tuyệt vời cho những ai sẵn sàng hành động.

Hiểu lý do tại sao cú sập năm 2022 xảy ra là điều quan trọng. Meta, chẳng hạn, đã trải qua sự giảm tốc đột ngột về tăng trưởng doanh thu — từ 55% xuống còn 35% — ngay khi thị trường đạt đỉnh cuối năm 2021. Sự chậm lại tiếp tục, cuối cùng chuyển sang âm, làm xói mòn niềm tin vào câu chuyện tăng trưởng. Mô hình này cho thấy tâm lý có thể thay đổi nhanh chóng khi các chỉ số chính suy yếu.

Chiến Lược: Mua Mạnh Các Cổ Phiếu Chọn Lọc

Trong bối cảnh này, quyết định mua mạnh có thể khiến một số người ngạc nhiên, nhưng nó phản ánh niềm tin rằng các đợt giảm hiện tại là quá đà chứ không phải dấu hiệu của sự sụp đổ hệ thống. Trọng tâm là mua vào các công ty có nền tảng vững chắc nhưng tạm thời bị mất ưu thế. Bằng cách nhắm đến mười cổ phiếu cụ thể, chiến lược này tìm cách tận dụng sự định giá sai do bán tháo vì sợ hãi.

Lý do nằm ở việc phân biệt giữa hoảng loạn toàn thị trường và yếu kém riêng của từng công ty. Cổ phiếu có tiềm năng tăng trưởng doanh thu tốt, biên lợi nhuận vững và lợi thế cạnh tranh có thể phục hồi mạnh mẽ khi tâm lý ổn định trở lại. Tiền lệ lịch sử cho thấy sau cú sập, các công ty như vậy có thể hồi phục nhanh và mạnh.

Vai Trò của Tâm Lý Nhà Đầu Tư và Thời Điểm

Tâm lý nhà đầu tư đóng vai trò then chốt trong động lực thị trường. Sự sợ hãi có thể dẫn đến bán tháo vô tội vạ, đẩy giá xuống thấp hơn giá trị thực. Ngược lại, lòng tham trong giai đoạn tăng có thể thổi phồng định giá vượt mức bền vững. Nhận biết các chu kỳ này cho phép nhà đầu tư kỷ luật mua vào khi người khác sợ hãi và bán ra khi hưng phấn chiếm ưu thế.

Tuy nhiên, thời điểm là yếu tố khó khăn. Mua mạnh trong giai đoạn giảm đòi hỏi niềm tin, sự kiên nhẫn và khả năng chịu biến động ngắn hạn. Nó cũng đòi hỏi lựa chọn kỹ lưỡng để tránh bẫy giá trị — những công ty mà sự sụt giảm phản ánh vấn đề cấu trúc sâu hơn chứ không chỉ là sự thay đổi tâm lý tạm thời.

Kết Luận: Điều Hướng Trong Nền Đất Rung Chuyển

Những chấn động thị trường hiện tại, dù gây lo lắng, có thể mang lại cơ hội tích lũy chiến lược. Sự phân kỳ giữa các loại tài sản, song song với các chu kỳ trước đây và sự sụt giảm mạnh ở các cổ phiếu nổi bật tạo nên bức tranh phức tạp. Với chiến lược rõ ràng và khả năng tách biệt nhiễu khỏi tín hiệu, môi trường này có thể là mảnh đất màu mỡ để xây dựng danh mục cho lợi nhuận lớn khi ổn định trở lại.

Trong những thời điểm như thế này, chìa khóa nằm ở phân tích kỹ lưỡng, hiểu biết lịch sử và dũng khí hành động trái ngược với tâm lý chung. Dù nền đất đang rung chuyển, chính trong những khoảnh khắc như vậy, hạt giống cho lợi nhuận tương lai mới được gieo.