Gần đây, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã đưa ra một động thái quan trọng có thể định hình lại bức tranh tài chính. Sau ba năm thực hiện chính sách thắt chặt định lượng (QT) — nhằm giảm lượng tiền trong lưu thông để kiềm chế lạm phát — Fed đã thông báo sẽ ngừng thu hẹp bảng cân đối kế toán kể từ ngày 1 tháng 12. Động thái này báo hiệu khả năng quay lại chính sách nới lỏng định lượng (QE), tức là bơm thêm thanh khoản vào nền kinh tế.

Cơ chế hoạt động của việc in tiền

QE diễn ra khi Fed tạo ra các đồng đô la kỹ thuật số mới và dùng chúng để mua trái phiếu chính phủ Mỹ từ các ngân hàng lớn và tổ chức tài chính. Giao dịch này trao đổi trái phiếu lấy tiền mặt mới, giúp tăng dự trữ ngân hàng. Khi có nhiều thanh khoản, các ngân hàng sẵn sàng cho vay nhiều hơn đối với cá nhân và doanh nghiệp, kích thích hoạt động kinh tế. Trong thời kỳ đại dịch, Fed đã triển khai QE mạnh mẽ, mua hàng nghìn tỷ đô la trái phiếu và hạ lãi suất. Kết hợp với các khoản hỗ trợ trực tiếp từ chính phủ, lượng tiền khổng lồ này đã thúc đẩy chi tiêu nhưng cũng đẩy lạm phát lên nhanh chóng, đạt đỉnh hơn 9% vào năm 2022.

Từ thắt chặt sang nới lỏng

Đối mặt với lạm phát tăng cao, Fed đã đảo ngược chính sách vào giữa năm 2022, tăng mạnh lãi suất và thực hiện QT để rút bớt thanh khoản dư thừa. Điều này bao gồm việc để trái phiếu đáo hạn mà không mua lại, thực chất là "xóa" tiền khỏi hệ thống. Trong ba năm, QT đã là trụ cột của chính sách. Việc ngừng QT hiện nay cho thấy Fed lo ngại dự trữ ngân hàng có thể trở nên quá hạn chế, có nguy cơ làm chậm đà tăng trưởng kinh tế.

Tác động tiềm tàng đối với người tiêu dùng và nhà đầu tư

Nếu Fed quay lại QE, chi phí vay mượn có thể giảm, thúc đẩy giá tài sản như cổ phiếu và bất động sản. Tuy nhiên, lượng tiền tăng sẽ làm suy yếu sức mua của đồng đô la, ảnh hưởng đến chi tiêu hàng ngày. Cân bằng giữa kích thích tăng trưởng và kiểm soát lạm phát là rất mong manh. Dù Fed chưa bắt đầu mua lại trái phiếu, việc dừng QT là bước tiến gần hơn tới kịch bản đó. Nhà đầu tư và người tiêu dùng cần theo dõi sát các cuộc họp sắp tới của Fed, bởi bất kỳ động thái nào hướng tới QE có thể mở ra thời kỳ "In Tiền 2.0" với tác động sâu rộng đến thị trường và ngân sách gia đình.

Quỹ đạo chính sách của Fed cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa quyết định tiền tệ, giá trị tài sản và nền kinh tế thực. Khi ngân hàng trung ương điều chỉnh giữa nới lỏng và thắt chặt, rủi ro và cơ hội đều hiện hữu cho mọi thành phần kinh tế.