Cuộc Khủng Hoảng Thị Trường Lao Động Ẩn Mà Fed Không Thể Bỏ Qua
Trong vài tuần gần đây, câu chuyện kinh tế Hoa Kỳ đã thay đổi đáng kể. Trong khi lạm phát do thuế quan từng chiếm ưu thế trên các tiêu đề và diễn ngôn của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), thực tế đang buộc sự chú ý chuyển sang một vấn đề khác: thị trường lao động đang xuất hiện dấu hiệu căng thẳng. Thông báo của HP về việc cắt giảm 6.000 nhân viên trong ba năm tới chỉ là một ví dụ trong xu hướng gia tăng có thể định hình lại triển vọng kinh tế.
Sự Thay Đổi Trọng Tâm Của Fed
Trong nhiều tháng, một số quan chức Fed nhấn mạnh rủi ro lạm phát do thuế quan, cho rằng việc cắt giảm lãi suất đã bị loại bỏ. Tuy nhiên, Sách Beige mới nhất lại kể một câu chuyện khác. Tài liệu này đầy những lo ngại về nhu cầu lao động suy yếu, áp lực chi phí mà doanh nghiệp không thể chuyển sang người tiêu dùng, và khả năng xảy ra nhiều đợt sa thải hơn. Sự thay đổi này cho thấy các nhà hoạch định chính sách gần với dữ liệu kinh tế thực tế đang ngày càng lo lắng về việc làm hơn là chỉ về giá cả.
Sự chuyển đổi của thị trường lao động từ "không tuyển, không sa thải" sang "không tuyển và có sa thải" là một thay đổi đáng kể. Các doanh nghiệp từng duy trì ổn định giờ đang cắt giảm nhân sự, dù ở mức độ vừa phải. Đây là mô hình kinh tế suy thoái điển hình: nỗi lo lạm phát vẫn tồn tại cho đến khi thị trường lao động bắt đầu suy yếu, và khi đó tình trạng mất việc sẽ tăng tốc.
Doanh Nghiệp Chịu Áp Lực
Các công ty như Amazon, Home Depot và vô số doanh nghiệp nhỏ đang đối mặt với áp lực lợi nhuận. Họ muốn tăng giá để bảo vệ biên lợi nhuận, nhưng sự phản kháng của người tiêu dùng khiến điều đó trở nên khó khăn. Sách Beige ghi nhận rằng nếu việc tăng giá thất bại, bước tiếp theo là cắt giảm chi phí—thường thông qua sa thải. Kế hoạch cắt giảm nhân sự dần dần của HP có thể không gây hoảng loạn như các đợt sa thải hàng loạt, nhưng nó báo hiệu một xu hướng rộng hơn có thể trở nên nghiêm trọng.
Các nhà bán lẻ đang theo dõi sát doanh số Black Friday. Nếu mùa mua sắm yếu, tháng Giêng có thể chứng kiến làn sóng sa thải mới. Số liệu yêu cầu trợ cấp thất nghiệp hàng tuần và báo cáo ADP sẽ là những chỉ số lao động duy nhất mà Fed có trước cuộc họp tháng 12, khiến việc đánh giá đầy đủ mức độ suy giảm trở nên khó khăn.
Tác Động Đến Chính Sách Tiền Tệ
Fed đang đối mặt với bài toán cân bằng tinh tế. Dù các tuyên bố công khai của một số quan chức vẫn nhấn mạnh lạm phát, đánh giá nội bộ cho thấy mối lo về việc làm đang gia tăng. Việc tạm dừng thay đổi lãi suất vào tháng 12 có vẻ khả thi, nhưng tháng Giêng có thể là câu chuyện khác nếu số lượng sa thải tăng mạnh và số người tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp vượt quá hai triệu.
Đây chưa phải là năm 2008—ít nhất là hiện tại. Các thông báo sa thải chưa ở mức khủng hoảng, nhưng xu hướng đang đáng lo ngại. Khi nền kinh tế tiến qua giai đoạn chuyển tiếp này, nguy cơ suy thoái sâu hơn sẽ tăng lên. Việc Fed nhận ra sự mong manh của thị trường lao động, dù chưa công khai mạnh mẽ, có thể định hình các quyết định chính sách trong những tháng tới.
Kết Luận
Sự yếu kém đang nổi lên của thị trường lao động là lời nhắc nhở rằng rủi ro kinh tế rất đa chiều. Lạm phát vẫn là mối lo, nhưng tình trạng mất việc có thể nhanh chóng trở thành vấn đề chủ đạo. Sự thay đổi trọng tâm của Fed cho thấy cuộc khủng hoảng thực sự có thể đang âm thầm diễn ra trong các phòng nhân sự trên khắp đất nước. Cách các nhà hoạch định chính sách phản ứng sẽ quyết định liệu đây chỉ là sự chậm lại tạm thời hay khởi đầu của một cuộc suy thoái nghiêm trọng hơn.