Ca hát là một nghệ thuật phức tạp, đòi hỏi không chỉ khả năng âm nhạc mà còn sự kiểm soát chính xác các cơ chế vật lý tạo ra âm thanh. Trong một buổi chia sẻ gần đây, huấn luyện viên thanh nhạc Italo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tách biệt hàm, miệng và lưỡi khỏi quá trình phát âm. Theo ông, cách tiếp cận này có thể thay đổi hoàn toàn âm sắc, độ vang và sức khỏe giọng hát của ca sĩ.

Hiểu Khái Niệm Tách Biệt

Nhiều ca sĩ vô thức dựa vào hàm và miệng để tạo nguyên âm và điều khiển giọng hát. Italo gọi những người này là "ca sĩ hát bằng miệng"—những người lạm dụng chuyển động của miệng thay vì để giọng vang trong khoang cộng hưởng mở. Bước đầu tiên để sửa thói quen này là hiểu rằng phát âm phải bắt nguồn từ cổ họng mở. Điều này bao gồm nâng vòm mềm, hạ thanh quản và tạo khoảng trống giữa phần sau của lưỡi và vòm miệng. Khoảng trống này trở thành không gian cộng hưởng, giống như một căn phòng nhỏ nơi âm thanh phát triển tự do.

Hình ảnh ví von như chiếc kèn trumpet ngược minh họa rõ ràng: thay vì đẩy âm thanh ra phía trước bằng chuyển động miệng phóng đại, ca sĩ nên để âm thanh vang bên trong trước khi phát ra. Mở miệng quá rộng thường dẫn đến đóng phần sau cổ họng, làm giảm độ vang và tạo căng thẳng.

Xây Dựng Nền Tảng Đúng

Italo cảnh báo rằng ca sĩ có thể thực hiện đúng nhiều kỹ thuật thanh nhạc nhưng vẫn thất bại vì tư thế nền tảng sai. Ông so sánh điều này với việc xây một ngôi nhà chắc chắn trên mặt nước—trông có vẻ hoạt động tốt nhưng sẽ sớm sụp đổ. Tương tự, các kỹ thuật như nguyên âm sáng, gằn giọng hay kéo mỏng giọng phải được xây dựng trên tư thế đúng với cổ họng mở.

Thay đổi tư thế khi hát có thể gây cảm giác không tự nhiên, vì khi nói chúng ta sử dụng cơ chế khác. Việc chuyển từ tư thế nói sang tư thế hát đòi hỏi một bước nhảy niềm tin, vì ca sĩ phải làm quen với cảm giác mới lạ. Sự khó chịu này là một phần của quá trình học, và kiên trì sẽ mang lại sự thoải mái và linh hoạt hơn khi hát.

Vai Trò Của Hàm

Hàm có thể di chuyển theo nhiều cách—cắn chặt, đưa ra trước, sang hai bên hoặc tháo khớp. Để hát tối ưu, Italo khuyến khích tháo khớp hàm, cho phép thư giãn và tự do chuyển động. Những người bị chứng khớp thái dương hoặc hay cắn chặt hàm cần chủ động thư giãn, đôi khi bằng xoa bóp hoặc bài tập như ngậm nắp chai để hạn chế mở miệng.

Trọng lực nên giúp giữ hàm thư giãn và hơi lùi về sau, không bao giờ đưa ra trước. Vị trí này giảm căng thẳng và hỗ trợ cộng hưởng. Mục tiêu là duy trì cảm giác lỏng lẻo, như thể hàm đã được gây tê, để giọng chảy tự nhiên.

Kiểm Soát Lưỡi

Cũng như hàm, lưỡi cần tránh căng thẳng không cần thiết. Italo gợi ý hình dung lưỡi chia đôi, phần trước đặt nhẹ ở chân răng và giữ trạng thái tê. Các bài tập nhẹ nhàng đưa lưỡi ra ngoài rồi thu lại giúp tìm vị trí thư giãn tối ưu.

Khi hít vào, ca sĩ nên giữ tư thế cổ họng mở mà không mở rộng miệng hoặc quay lại trạng thái cắn chặt hàm. Sự nhất quán này đảm bảo phát âm luôn neo trong không gian cộng hưởng thay vì bị điều khiển bởi chuyển động miệng.

Đạt Được Sự Tự Do Giọng Hát

Cuối cùng, việc tách biệt hàm, miệng và lưỡi giúp ca sĩ tiếp cận nhiều thể loại hơn, đặc biệt trong bel canto và opera, nơi sự linh hoạt và độ vang là tối quan trọng. Bằng cách giảm căng thẳng và dựa vào khoang cộng hưởng trong cổ họng, ca sĩ có thể tạo ra âm thanh mạnh mẽ, giàu sắc thái với ít áp lực thể chất.

Hướng dẫn của Italo nhấn mạnh rằng việc làm chủ các yếu tố vật lý này không chỉ là kỹ thuật mà còn là xây dựng một cách hát bền vững, lành mạnh. Tách biệt các bộ phận này giúp giọng tự do hơn, tăng khả năng biểu cảm và tránh mệt mỏi thể chất.

Tóm lại, tránh trở thành "ca sĩ hát bằng miệng" đòi hỏi sự thay đổi có ý thức trong cách suy nghĩ và sử dụng bộ máy phát âm. Thông qua thư giãn, tư thế đúng và các bài tập có chủ đích, hàm, miệng và lưỡi có thể trở thành những yếu tố hỗ trợ nhưng độc lập trong nghệ thuật ca hát, mang lại màn trình diễn chân thực và đầy cộng hưởng.