Michael Burry, nhà đầu tư nổi tiếng từng dự đoán chính xác cuộc khủng hoảng nhà ở năm 2008, một lần nữa đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng của thị trường tài chính. Trong một cuộc trao đổi gần đây, ông tiết lộ những mô hình đang xuất hiện hiện nay khiến ông nhớ lại sự tự mãn và lạc quan liều lĩnh từng xảy ra trước cuộc khủng hoảng lớn trước đây. Lời cảnh báo của ông tập trung vào một cuộc suy thoái dự kiến xảy ra vào năm 2026 và tác động tàn phá mà nó có thể gây ra đối với ba khoản đầu tư phổ biến nhất ở Mỹ.

Cuộc đời được hình thành từ nghị lực và sự ám ảnh

Hành trình từ sinh viên y khoa đến quản lý quỹ đầu cơ của Burry rất khác thường, bắt nguồn từ tuổi thơ đầy khó khăn. Mất mắt trái vì ung thư khi mới hai tuổi đã dạy ông về sự kiên cường và độc lập. Những phẩm chất này sau đó được ông áp dụng vào sự nghiệp đầu tư, nơi sự chú ý tỉ mỉ đến từng chi tiết và sẵn sàng đào sâu dữ liệu đã giúp ông khác biệt so với văn hóa đồng thuận của Phố Wall.

Khi đang hoàn thành chương trình nội trú y khoa, Burry dành đêm để nghiên cứu báo cáo tài chính thay vì ngủ. Niềm say mê với các mô hình dữ liệu thị trường đã khiến ông đăng ý tưởng đầu tư lên các diễn đàn trực tuyến, dần xây dựng thành tích thu hút nguồn vốn nghiêm túc. Cách tiếp cận tỉ mỉ này trở thành nền tảng cho thành công của ông.

Cuộc khủng hoảng thế chấp và khoản cược định hình sự nghiệp

Đầu những năm 2000, khi nhiều người chạy theo các lĩnh vực nóng, Burry lại tìm hiểu thị trường thế chấp vì tò mò. Ông phát hiện ra sự mục ruỗng hệ thống: các khoản vay được cấp mà không cần xác minh thu nhập, công việc hay tài sản—các khoản vay “ninja.” Những khoản vay này được thiết kế để thất bại trừ khi giá nhà tăng mãi mãi, điều mà Burry biết là không bền vững.

Ông nhận thấy các khoản vay độc hại này được gói thành chứng khoán, được các cơ quan xếp hạng dán mác AAA và bán ra toàn cầu. Đến năm 2005, ông cảnh báo về sự sụp đổ sắp xảy ra, nhưng bị ngân hàng, nhà đầu tư và giới tài chính bác bỏ. Bất chấp áp lực lớn và đe dọa từ nhà đầu tư, Burry vẫn giữ vị thế bán khống trong nhiều năm thua lỗ, tin tưởng tuyệt đối vào dữ liệu.

Khi bong bóng vỡ vào 2007-2008, hậu quả thật khủng khiếp: các tổ chức tài chính lớn sụp đổ, hàng triệu người mất nhà và việc làm, thị trường toàn cầu đứng bên bờ vực. Sự tiên đoán của Burry mang lại hàng trăm triệu đô la cho ông và nhà đầu tư, nhưng cái giá nhân sinh khiến ông mất niềm tin.

Những mô hình lặp lại trong thị trường hiện tại

Sau khủng hoảng, Burry rút lui khỏi việc quản lý tiền của người khác, tập trung vào các khoản đầu tư hữu hình như đất nông nghiệp và quyền sử dụng nước. Tuy nhiên, ông đã quay lại, thành lập Scion Asset Management, bị thôi thúc bởi những điểm tương đồng đáng lo ngại giữa hành vi thị trường hiện nay và thời kỳ trước 2008.

Hiện tại, ông quan sát thấy định giá tách rời khỏi nền tảng, dòng tiền dư thừa đổ vào lợi nhuận thực hạn chế, và nhà đầu tư tin rằng thời kỳ tốt đẹp sẽ kéo dài vô tận. Ông cảnh báo đây là ảo tưởng nguy hiểm. Sự mù quáng trước rủi ro từng thổi phồng bong bóng trước đây đang quay trở lại, dù ở các loại tài sản khác.

Dự báo suy thoái 2026

Dự đoán suy thoái năm 2026 của Burry không dựa trên giật gân mà dựa vào mô hình dữ liệu mà ông tin là bị bỏ qua. Ông thấy những điểm yếu cấu trúc trong nền kinh tế: đòn bẩy quá mức, cơn sốt đầu cơ ở một số lĩnh vực, và các yếu tố vĩ mô có thể kích hoạt suy giảm nghiêm trọng.

Dù chưa công khai tên ba khoản đầu tư sẽ bị ảnh hưởng nặng nhất, ông ám chỉ rõ ràng rằng chúng là những tài sản phổ biến, được nắm giữ rộng rãi và hiện được coi là an toàn hoặc thiết yếu. Khi suy thoái xảy ra, các tài sản này có thể giảm mạnh, xóa sổ phần lớn tài sản của nhà đầu tư.

Bài học từ lịch sử và lời kêu gọi cảnh giác

Thông điệp trọng tâm của Burry là khủng hoảng hiếm khi bất ngờ. Dấu hiệu luôn hiện hữu với những ai sẵn sàng nhìn sâu hơn lớp vỏ lạc quan. Kinh nghiệm của ông trong bong bóng nhà ở chứng minh giá trị của phân tích nghiêm túc và niềm tin vững chắc, ngay cả khi đối mặt với hoài nghi.

Ông kêu gọi nhà đầu tư đặt câu hỏi với các câu chuyện phổ biến, xem xét kỹ nền tảng của các khoản đầu tư hot, và chuẩn bị cho khả năng sự hưng phấn hiện tại sẽ kết thúc đột ngột. Theo ông, âm nhạc luôn dừng lại—và khi điều đó xảy ra, chỉ những ai chuẩn bị mới tránh được hậu quả tồi tệ nhất.

Kết luận

Lời cảnh báo của Michael Burry có sức nặng không chỉ vì thành tích của ông mà còn vì chúng dựa trên cách tiếp cận kỷ luật, dựa vào dữ liệu. Liệu suy thoái 2026 có diễn ra như ông dự đoán hay không vẫn còn phải chờ, nhưng những quan sát của ông về tâm lý thị trường và rủi ro là bất biến. Đối với nhà đầu tư, bài học rõ ràng: sự tự mãn là kẻ thù của bảo toàn, và cảnh giác là chìa khóa để vượt qua các chu kỳ thịnh vượng và suy thoái.