Hoa Kỳ đang chứng kiến một sự phân hóa kinh tế chưa từng thấy trong lịch sử hiện đại. Bề ngoài, thị trường tài chính đang bùng nổ, phá vỡ các kỷ lục và thổi bùng sự lạc quan của giới đầu tư. Nhưng dưới lớp hào nhoáng đó, các hộ gia đình trung bình đang phải vật lộn để duy trì sự ổn định tài chính. Thực tế kép này không phải là sự mất cân bằng tạm thời – mà là một sự đứt gãy cấu trúc đe dọa nền tảng của mô hình kinh tế quốc gia.

Ảo Giác Thịnh Vượng của Thị Trường

Hiệu suất của Phố Wall tạo nên hình ảnh tăng trưởng không thể ngăn cản. Chỉ số S&P 500 ở mức cao kỷ lục, lợi nhuận doanh nghiệp vượt 2,8 nghìn tỷ USD, và niềm tin của nhà đầu tư đạt mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Nợ ký quỹ đã vượt 900 tỷ USD, trong khi chương trình mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp dự kiến vượt 1,1 nghìn tỷ USD, thổi phồng giá trị một cách nhân tạo. Các đợt bơm thanh khoản, giao dịch thuật toán và làn sóng đầu cơ đã tạo ra một vũ trụ song song, nơi giá tài sản tăng nhanh hơn nhiều so với nền kinh tế thực. Môi trường này ưu ái chủ sở hữu tài sản một cách vượt trội, mở rộng khoảng cách giữa giới giàu và phần còn lại.

Áp Lực Tài Chính của Phố Chính

Trong khi thị trường tăng vọt, Phố Chính phải đối mặt với sự trì trệ và suy giảm. Thu nhập khả dụng thực tế hầu như không tăng, giá thực phẩm vẫn cao hơn 25% so với trước năm 2020, và hơn 40% hộ gia đình không thể xử lý một khoản chi bất ngờ 400 USD mà không phải vay nợ. Lãi suất thẻ tín dụng đạt mức kỷ lục 24,8%, tạo ra môi trường vay mượn đắt đỏ nhất trong lịch sử hiện đại. Hơn 54 triệu người Mỹ phải dựa vào tín dụng lãi suất cao chỉ để trang trải các chi phí cơ bản. Tỷ lệ tiết kiệm đã sụt xuống dưới 4%, khiến các gia đình dễ bị tổn thương trước các cú sốc kinh tế.

Sự Sụp Đổ của Tăng Trưởng Thu Nhập Thực

Trong nhiều thập kỷ, thu nhập cá nhân thực tế tăng ổn định, tạo nền tảng vững chắc cho kế hoạch gia đình và sự tự tin dài hạn. Quỹ đạo này đã bị phá vỡ sau khủng hoảng tài chính 2008. Từ 2009 đến 2019, tăng trưởng chậm lại còn 1,1% mỗi năm, và từ 2021 đến nay, trung bình ở mức âm 0,4%. Sau khi điều chỉnh lạm phát, người lao động trung bình kiếm được ít hơn mỗi năm so với trước đây, tạo ra khoản thiếu hụt vô hình từ 7.000 đến 11.000 USD mỗi người so với xu hướng lịch sử. Khoản thiếu hụt này tổng cộng gần 1,7 nghìn tỷ USD thu nhập hộ gia đình bị mất trên toàn quốc, làm xói mòn kỳ vọng thu nhập lâu dài vốn là nền tảng cho các quyết định quan trọng.

Hệ Thống Sẵn Sàng Cho Cuộc Tái Cân Bằng

Khoảng cách giữa tăng trưởng tài sản và tăng trưởng tiền lương là không thể duy trì. Từ năm 2010, S&P 500 đã tăng gần 300% sau khi điều chỉnh lạm phát, trong khi thu nhập cá nhân thực chỉ tăng 50%. Lãi suất siêu thấp, nới lỏng định lượng và các chương trình bơm thanh khoản mạnh mẽ đã thổi phồng giá tài sản tách rời khỏi tăng trưởng năng suất. Chu kỳ siêu tăng này mang lại lợi ích cho người sở hữu tài sản nhưng làm suy yếu khả năng chống chịu của các hộ gia đình phụ thuộc vào tiền lương. Khi khoảng cách mở rộng, hệ thống tài chính trở thành một bình áp lực, buộc phải điều chỉnh – cho dù bởi chính sách, lạm phát, thuế hay dòng vốn rút ra.

Sự đứt gãy giữa Phố Wall và Phố Chính không còn ẩn trong các con số thống kê; nó hiện hữu trong đời sống hàng ngày. Cuộc tái cân bằng kinh tế sắp tới không phải là vấn đề phỏng đoán mà là tất yếu về mặt toán học. Nếu không có những thay đổi cấu trúc để kết nối lại thị trường tài chính với nền kinh tế thực, Hoa Kỳ sẽ đối mặt với một cuộc điều chỉnh chưa từng có, định hình lại khái niệm thịnh vượng cho nhiều thế hệ.