Trong nhiều thập kỷ, giá vàng và lợi suất thực luôn di chuyển ngược chiều nhau, trở thành một nguyên tắc đáng tin cậy cho giới đầu tư. Khi lợi suất thực tăng, vàng trở nên kém hấp dẫn và giá giảm; ngược lại, khi lợi suất giảm, vàng được ưa chuộng như một nơi lưu giữ giá trị. Tuy nhiên, từ năm 2022, mối tương quan này đã bị phá vỡ mạnh mẽ, báo hiệu khả năng thay đổi lớn trong cấu trúc tài chính toàn cầu.

Đợt Tăng Chưa Từng Có

Năm 2022, lợi suất thực tăng mạnh và duy trì ở mức cao, nhưng giá vàng lại vượt dự đoán, bứt phá lên hơn 4.000 USD/ounce—cao hơn đường xu hướng lịch sử tới hơn năm độ lệch chuẩn. Sự bất thường này khiến các lãnh đạo tài chính như CEO JPMorgan Chase Jamie Dimon cảnh báo rằng thị trường vàng đang ở trạng thái bong bóng. Mặc dù nhu cầu đầu tư vàng đã tăng mạnh trong năm 2024, đợt tăng giá bắt đầu từ trước đó, cho thấy còn những yếu tố khác thúc đẩy.

Ngân Hàng Trung Ương Và Động Lực Địa Chính Trị

Nhân tố chính dường như là lượng mua vàng kỷ lục của các ngân hàng trung ương, gấp bốn lần tốc độ trước đại dịch. Xu hướng này tăng tốc sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, khi các lệnh trừng phạt của phương Tây đóng băng dự trữ của Nga, làm lộ rõ rủi ro của tài sản nắm giữ ở nước ngoài. Các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Nga đã tìm đến vàng như một tài sản dự trữ trung lập, miễn nhiễm với trừng phạt. Trung Quốc, dù là nước mua lớn nhất, vẫn chỉ giữ dưới 10% dự trữ bằng vàng, so với mức trung bình toàn cầu trên 20%, cho thấy tiềm năng nhu cầu còn lớn.

Sự tách rời giữa vàng và lợi suất thực có thể là dấu hiệu cho áp lực kinh tế rộng hơn. Lợi suất cao phản ánh điều kiện tài chính thắt chặt, trong khi giá vàng tăng vọt thể hiện rủi ro địa chính trị và tiền tệ gia tăng. Dù đây là đợt tăng tạm thời hay nền tảng cho một kỷ nguyên mới, xu hướng này cho thấy thế giới đang tiến tới hệ thống tài chính đa cực và giảm dần sự thống trị của đồng USD.