Giữa bối cảnh thị trường chứng khoán đạt mức cao kỷ lục và tâm lý lạc quan của nhà đầu tư, một thực tế u ám hơn đang âm thầm diễn ra bên dưới hệ thống tài chính. Sự sụt giảm nghiêm trọng trong định giá tín dụng tư nhân, điển hình qua các sự kiện gần đây liên quan đến BlackRock, đã phơi bày những lỗ hổng mang tính hệ thống, đe dọa không chỉ danh mục đầu tư của các tổ chức mà còn cả an ninh hưu trí của hàng triệu người.

Ảo tưởng về sự an toàn trong tín dụng tư nhân

Tín dụng tư nhân đã được quảng bá như một lựa chọn ổn định, lợi suất cao thay thế cho trái phiếu truyền thống, hứa hẹn lợi nhuận từ 12–15%. Các tổ chức, quỹ hưu trí và nhà đầu tư cá nhân được trấn an bằng các thuật ngữ phức tạp—khoản vay bảo đảm cấp cao, lãi suất thả nổi, hợp đồng nhẹ điều khoản—và bởi sự tham gia của các tập đoàn tài chính khổng lồ như BlackRock. Tuy nhiên, khác với thị trường công khai, tín dụng tư nhân vận hành trong một "hộp đen". Các nhà quản lý tài sản có quyền tùy ý định giá các khoản vay kém thanh khoản, thường che giấu tình trạng khó khăn bên dưới.

Thị trường tín dụng tư nhân trị giá 1,7 nghìn tỷ USD đã thâm nhập sâu vào các sản phẩm đầu tư phổ biến. Điều này đồng nghĩa ngay cả những người tin rằng họ đang nắm giữ danh mục an toàn, đa dạng hóa cũng có thể đang tiếp xúc với rủi ro lớn mà không hề hay biết. Sự thiếu minh bạch cho phép các nhà quản lý duy trì định giá ngang mệnh giá cho đến khi xảy ra sụp đổ, làm mượt biến động nhưng che giấu thực tế.

Renovo Home Partners: Nghiên cứu điển hình về sự lệch định giá

Renovo Home Partners, một công ty tại Dallas tập hợp các doanh nghiệp cải tạo bếp và phòng tắm, là ví dụ rõ ràng cho mối nguy này. Được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư tư nhân năm 2022 và được tài trợ bởi BlackRock, Apollo, OakTree, khoản nợ của Renovo được định giá ngang mệnh giá chỉ một tháng trước khi phá sản. Trên thực tế, các dấu hiệu cảnh báo—tái cấp vốn, hoãn thanh toán lãi, mất khả năng trả nợ—đã xuất hiện từ nhiều tháng trước.

Khi Renovo nộp đơn phá sản, khoản nợ từ 100 đến 500 triệu USD vượt xa tài sản chưa đến 50.000 USD. Khoản đầu tư 150 triệu USD của BlackRock mất toàn bộ giá trị chỉ sau một đêm. Sự sụp đổ đột ngột này cho thấy cách thực hành định giá trong tín dụng tư nhân có thể gây hiểu nhầm cho nhà đầu tư, ưu tiên sự ổn định bề ngoài hơn là đánh giá rủi ro chính xác.

HPS Investment Partners và cáo buộc gian lận

Sự sụp đổ định giá không phải là mối đe dọa duy nhất; gian lận mang tính hệ thống còn làm tình hình nghiêm trọng hơn. Việc BlackRock mua lại HPS Investment Partners năm 2024 đã mang đến khoản vay 500 triệu USD đang bị điều tra hình sự. Các khoản vay này, cấp cho các công ty viễn thông của Binm Brambat, bị cáo buộc được bảo đảm bằng các khoản phải thu giả mạo. Công tố viên cáo buộc hợp đồng bị làm giả, công ty ma và email giả mạo nhằm bắt chước tên miền hợp pháp.

Việc phát hiện tài sản đảm bảo chỉ là ảo cho thấy thất bại trong thẩm định và gian lận có thể phá hủy danh mục đầu tư. Khi vốn bị chuyển ra nước ngoài, khả năng thu hồi gần như bằng không, để lại tổn thất toàn bộ.

Tác động đối với nhà đầu tư và hệ thống tài chính

Những trường hợp này phơi bày sự kết hợp nguy hiểm giữa thiếu minh bạch, động cơ sai lệch và khả năng gian lận trong thị trường tín dụng tư nhân. Với nhà đầu tư phổ thông, rủi ro nằm ở việc tiếp xúc tiềm ẩn qua quỹ hưu trí và danh mục đa dạng hóa. Với hệ thống tài chính, nguy cơ là sự sụp đổ có thể gây bất ổn rộng hơn, đặc biệt nếu định giá toàn ngành chỉ là ảo.

Các vụ Renovo và HPS là lời cảnh báo rõ ràng: nếu không tăng minh bạch, siết chặt tiêu chuẩn định giá và giám sát nghiêm ngặt, tín dụng tư nhân có thể trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo. Nhà đầu tư cần đặt câu hỏi về câu chuyện được bán cho họ và yêu cầu trách nhiệm từ các nhà quản lý trước khi ảo tưởng an toàn trở thành thảm họa.