Nợ từ lâu đã mang một danh tiếng gây tranh cãi trong giới kinh doanh. Với một số người, đó là cái bẫy nguy hiểm cần tránh bằng mọi giá; với những người khác, đó là công cụ mạnh mẽ để tăng trưởng và mở rộng. Trong một cuộc trò chuyện gần đây với Tiến sĩ Anil Lamba, một nhà giáo dục tài chính nổi tiếng và tác giả, những sắc thái của nợ, đòn bẩy và quản lý tài chính đã được phân tích sâu sắc. Quan điểm của ông thách thức lối suy nghĩ thông thường và giải thích tại sao đa số doanh nhân thành công sử dụng nợ một cách chiến lược, trong khi nhiều người lại tránh xa.

Hiểu Đúng Về Những Ngộ Nhận Liên Quan Đến Nợ

Điểm đầu tiên mà Tiến sĩ Lamba đề cập là sự hiểu lầm phổ biến về nợ. Nhiều doanh nhân tự hào tuyên bố mình "không nợ" như một tấm huân chương danh dự. Tuy nhiên, ông cho rằng không có nợ thường báo hiệu sự trì trệ hơn là sức mạnh tài chính. Nếu doanh nghiệp đang tăng trưởng, việc từ chối sử dụng nợ đồng nghĩa với việc chỉ dựa vào vốn chủ sở hữu, vốn thường đắt đỏ hơn nhiều. Nợ, khi được quản lý đúng cách, rẻ hơn và cho phép chủ doanh nghiệp giữ quyền kiểm soát đồng thời mở rộng nhanh chóng.

Tiến sĩ Lamba nhấn mạnh rằng vấn đề không nằm ở bản thân nợ, mà ở việc sử dụng sai cách. Mấu chốt là triển khai vốn vay vào những dự án tạo ra lợi nhuận cao hơn chi phí vay, và đảm bảo dòng tiền từ những dự án này về trước thời hạn trả nợ. Khi tuân thủ hai nguyên tắc vàng này, nợ trở thành chất xúc tác cho tăng trưởng thay vì gánh nặng.

Tận Dụng Đòn Bẩy Để Mở Rộng Kinh Doanh

Cuộc trò chuyện chuyển sang ứng dụng thực tiễn của đòn bẩy. Tiến sĩ Lamba gợi ý rằng nếu một doanh nhân có vốn để khởi động một công ty 100 crore, họ nên cân nhắc mở rộng lên 300 crore bằng cách vay thêm. Cách tiếp cận này gia tăng tiềm năng tăng trưởng, miễn là số tiền vay được sử dụng hiệu quả. Triết lý của ông khẳng định rằng chủ doanh nghiệp phải đầu tư vốn của mình trước như một dấu hiệu của sự chân thành và tự tin, sau đó mới tìm đến nợ để khuếch đại năng lực.

Ông cảnh báo không nên vay nợ nếu chưa đầu tư vốn cá nhân, vì việc mạo hiểm tiền của người khác mà không bỏ vốn của mình là điều không hợp đạo đức. Nguyên tắc này đảm bảo doanh nhân luôn có trách nhiệm và động lực để triển khai nguồn lực một cách khôn ngoan.

So Sánh Nợ Và Vốn Chủ Sở Hữu

Khi đánh giá các lựa chọn tài trợ, Tiến sĩ Lamba nêu ra ba yếu tố then chốt: chi phí, quyền kiểm soát và rủi ro. Về chi phí, nợ hầu như luôn rẻ hơn vốn chủ sở hữu. Về quyền kiểm soát, nợ cho phép chủ sở hữu giữ toàn bộ quyền sở hữu, trong khi vốn chủ sở hữu làm giảm tỷ lệ sở hữu. Tuy nhiên, xét về rủi ro, vốn chủ sở hữu an toàn hơn vì không yêu cầu trả nợ cố định.

Khung phân tích này giúp doanh nhân đưa ra quyết định sáng suốt về việc nên tài trợ tăng trưởng bằng nợ hay vốn chủ sở hữu. Lựa chọn cuối cùng phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp, bản chất hoạt động và cơ hội hiện có.

Quản Lý Tài Chính: Trách Nhiệm Chung

Vượt ra ngoài cơ chế của nợ, Tiến sĩ Lamba nhấn mạnh rằng quản lý tài chính không chỉ là trách nhiệm của phòng tài chính. Theo kinh nghiệm của ông, nhiều công ty thất bại không phải vì sản phẩm kém hay doanh số yếu, mà do quản lý tài chính yếu kém. Ông tiếc rằng khi chuyên gia tài chính can thiệp thì thiệt hại thường đã không thể cứu vãn.

Ông kêu gọi xây dựng văn hóa mà mọi phòng ban và cá nhân trong công ty đều hiểu tác động tài chính của hành động mình. Cách tiếp cận toàn diện này giảm thiểu các thất bại có thể tránh được và đảm bảo doanh nghiệp luôn khỏe mạnh về tài chính.

Nợ Trong Các Mô Hình Kinh Doanh Khác Nhau

Tiến sĩ Lamba phân biệt giữa doanh nghiệp sản phẩm và doanh nghiệp dịch vụ khi bàn về việc sử dụng nợ. Các công ty sản xuất thường cần vốn lớn để xây dựng nhà máy, nhận đơn hàng lớn và quản lý chu kỳ thanh toán dài hơn. Trong trường hợp này, nợ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tận dụng cơ hội và mở rộng hoạt động.

Doanh nghiệp dịch vụ, ngược lại, có thể không cần vốn lớn để tăng trưởng. Trong những tình huống này, câu hỏi không phải là có nên vay nợ hay không, mà là có cần nguồn vốn bên ngoài hay không. Nếu cần, nợ vẫn là lựa chọn tiết kiệm chi phí hơn so với vốn chủ sở hữu, miễn là phù hợp với chiến lược tăng trưởng của công ty.

Kết Luận: Nợ Là Công Cụ Chiến Lược

Quan điểm của Tiến sĩ Lamba đã định hình lại nợ từ một khoản nghĩa vụ đáng sợ thành tài sản chiến lược. Hai nguyên tắc vàng của ông—kiếm nhiều hơn chi phí vay và đảm bảo dòng tiền kịp thời—là kim chỉ nam cho việc vay mượn có trách nhiệm. Bằng cách hiểu rõ lợi thế của nợ so với vốn chủ sở hữu và thúc đẩy cam kết toàn công ty đối với kiến thức tài chính, doanh nhân có thể tận dụng sức mạnh của đòn bẩy để tăng tốc tăng trưởng.

Cuối cùng, nợ không tự nó tốt hay xấu; tác động của nó hoàn toàn phụ thuộc vào cách sử dụng. Với 99% người giàu tận dụng nó, nợ là rủi ro được tính toán giúp thúc đẩy mở rộng, đổi mới và thành công lâu dài. Với những người sợ hãi, thách thức nằm ở việc xóa bỏ ngộ nhận và học cách quản lý khôn ngoan.