Chưa đầy nửa năm sau khi ông Denys Shmyhal nhận ghế Bộ trưởng Quốc phòng, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã khiến dư luận Ukraine và quốc tế sửng sốt khi bất ngờ đề xuất thay đổi nhân sự cấp cao này.

Người được chọn thay thế là ông Mykhailo Fedorov – năm nay mới 34 tuổi, vốn nổi tiếng không phải trong quân sự, mà trong lĩnh vực công nghệ số và đổi mới sáng tạo.

Từ “phù thủy số” đến ghế Quốc phòng Ông Mykhailo Fedorov hiện giữ chức Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi số của Ukraine. Ông sinh ngày 21-1-1991 tại thành phố Vasylivka, vùng Zaporizhzhia. Tốt nghiệp ngành xã hội học tại Đại học Quốc gia Zaporizhzhia, Fedorov từng lấn sân kinh doanh, truyền thông và tiếp thị kỹ thuật số.

Sự nghiệp chính trị của ông gắn liền với chiến dịch tranh cử năm 2019 của ông Zelensky. Fedorov là người đứng đầu chiến lược kỹ thuật số, góp phần giúp Zelensky giành chiến thắng ngoạn mục. Ngay sau đó, ông được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi số, phụ trách phát triển chính phủ điện tử, dịch vụ công trực tuyến và triển khai công nghệ tiên tiến trong khu vực công.

Đến năm 2023, ông tiếp tục được tin tưởng giao thêm chức Bộ trưởng Đổi mới, giáo dục, khoa học và công nghệ, đồng thời giữ vai trò Phó Thủ tướng thứ nhất.

Lý do bất ngờ của Zelensky Trong bài phát biểu tối 2-1, Zelensky nói: "Tôi đã đề cử ông Mykhailo Fedorov làm Bộ trưởng Quốc phòng mới của Ukraine. Ông ấy tham gia sâu dự án Đường bay không người lái và đã đạt được những kết quả ấn tượng trong việc số hóa các dịch vụ, quy trình công cộng" – trích RBC-Ukraine.

Việc một chuyên gia số hóa đảm nhận ghế Quốc phòng được xem là quyết định gây bất ngờ, thậm chí có phần ngược đời. Nhưng trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, công nghệ, dữ liệu và các hệ thống không người lái đang trở thành vũ khí chiến lược, bước đi này có thể là tính toán táo bạo của Zelensky.

Tác động và câu hỏi bỏ ngỏ Quyết định này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu một "phù thủy công nghệ" có thể dẫn dắt lực lượng quốc phòng trong thời chiến khốc liệt? Hay đây là bước mở đường cho chiến lược quân sự dựa trên công nghệ số và trí tuệ nhân tạo?

Trong khi dư luận bàn tán, người dân Ukraine vẫn theo dõi từng động thái của chính phủ, không chỉ trong quân sự mà cả trong đời sống thường ngày – từ việc tra cứu lịch âm dương 2025, xem ngày đẹp để tổ chức sự kiện, đến việc kiểm tra hôm nay ngày mấy âm lịch, lịch âm tháng này, hay tìm ngày âm lịch hôm nay để phù hợp với phong tục.

Thậm chí, ngay giữa thời sự nóng hổi, các từ khóa như lịch âm tháng 3, âm lịch hôm nay, lịch âm tháng 9, lịch âm tháng 1, đổi ngày âm lịch, lịch âm, lịch vạn niên, lịch âm tháng 6, đổi lịch dương sang âm, lịch âm dương… vẫn xuất hiện dày đặc trên các nền tảng tra cứu online.

Có lẽ, từ câu chuyện bất ngờ này, người ta sẽ nhớ rằng chiến tranh của thế kỷ 21 không chỉ diễn ra trên chiến trường, mà còn trên không gian mạng, dữ liệu và công nghệ – nơi mà một người 34 tuổi từng làm marketing kỹ thuật số có thể trở thành nhân vật quyết định số phận quốc gia.

Liệu Zelensky đang mở ra một chương mới cho quân đội Ukraine bằng công nghệ, hay đây sẽ là thí nghiệm rủi ro? Câu trả lời, có lẽ, vẫn nằm đâu đó phía trước – giống như việc mở lịch vạn niên xem trước những ngày tháng chưa đến.