Những ngày đầu tháng 12/2025, người dân Hà Nội liên tục sống trong bầu không khí ô nhiễm ở mức nguy hiểm. Chỉ số chất lượng không khí (AQI) ngày 2/12 chạm ngưỡng 283 – mức cao nhất cả nước, biến thủ đô thành điểm nóng ô nhiễm.

Không còn là sương mùa đông lãng mạn, từ nội thành đến các trục giao thông lớn, một lớp bụi mờ đặc quánh bao phủ khiến tầm nhìn suy giảm nghiêm trọng. Buổi sáng, giao thông trở nên khó khăn, người dân cảm thấy ngột ngạt, cay mắt và khô cổ khi di chuyển.

Chị Quỳnh Trang, sống tại Hà Đông, chia sẻ: "Tôi tưởng đó là sương, nhưng đọc tin mới biết đó là bụi mịn. Từ hôm ấy, tôi không dám ra đường nếu không đeo khẩu trang kín mít." Nhiều người khác cũng cảm nhận rõ vị sạn trong miệng chỉ sau vài phút hít thở ngoài trời.

Nguyên nhân ô nhiễm: từ xe cũ nát đến đốt rơm rạ

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An – Viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường và Phát triển cộng đồng, tình trạng ô nhiễm bắt nguồn từ nhiều nguồn khác nhau. Lượng phương tiện cũ nát quá lớn, các làng nghề và công trình xây dựng liên tục phát sinh khí thải và bụi. Việc đốt rơm rạ ở ngoại thành vẫn diễn ra, tạo thêm một lượng khói bụi khổng lồ.

Yếu tố thời tiết cũng làm tình hình tồi tệ hơn. Hiện tượng nghịch nhiệt, không khí đứng và độ ẩm cao khiến bụi mịn không khuếch tán, lơ lửng sát mặt đất suốt nhiều giờ. Điều này khiến mức ô nhiễm duy trì ở ngưỡng nguy hiểm.

Thành phố Hà Nội đã triển khai quy định vùng phát thải thấp, khuyến khích sử dụng phương tiện năng lượng sạch, và từ 1/5/2026 sẽ áp dụng tiêu chuẩn khí thải mới cho phương tiện vào vùng lõi. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định quá trình này cần thời gian và sự phối hợp đồng bộ.

Bụi mịn PM2.5 – 'sát thủ vô hình' đe dọa sức khỏe

Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cảnh báo: những ngày gần đây, chỉ số AQI tại Hà Nội liên tục ở mức đỏ và tím – nghĩa là cực kỳ nguy hại cho sức khỏe. Bụi mịn PM2.5 là tác nhân gây tử vong sớm đứng thứ 4 toàn cầu. Loại bụi này có kích thước siêu nhỏ, dễ xâm nhập sâu vào phổi, thậm chí vào máu, gây tổn thương tim mạch và hệ hô hấp.

Điều đáng lo ngại là nhiều loại khẩu trang phổ thông không lọc được bụi mịn. Người dân được khuyến cáo chỉ sử dụng khẩu trang chuyên dụng, đồng thời theo dõi chỉ số ô nhiễm mỗi ngày để điều chỉnh hoạt động ngoài trời. Trẻ em, người già và người có bệnh nền cần hạn chế tối đa tiếp xúc với môi trường ô nhiễm.

Buổi sáng sớm là thời điểm ô nhiễm nặng nhất. Những ai có thói quen tập thể dục ngoài trời vào thời gian này nên cân nhắc thay đổi hoặc chọn địa điểm ít ô nhiễm hơn.

Cảnh báo và hành động khẩn cấp

Trước tình hình nghiêm trọng, UBND TP Hà Nội đã yêu cầu các sở, ban ngành cập nhật liên tục chất lượng không khí, giám sát chặt chẽ các công trình xây dựng và buộc áp dụng biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt.

Các chuyên gia nhấn mạnh: nếu không hành động quyết liệt, tình trạng ô nhiễm sẽ kéo dài, gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Người dân cần chủ động bảo vệ bản thân, đồng thời chung tay hạn chế các nguồn phát thải, để Hà Nội không tiếp tục chìm trong 'lớp sương tử thần' này.